Voederautomaat aquarium: kiezen, instellen en testen

Een voederautomaat voor je aquarium geeft op vaste tijden een kleine portie voer uit een voorraadkamer, zodat je vissen ook doorgevoerd worden als je langer dan een paar dagen weg bent. Een gezonde gezelschapsbak kan volgens Practical Fishkeeping ongeveer vijf dagen zonder voer; daarboven heb je een plan nodig. Test de automaat ruim vóór vertrek en gebruik korrels in plaats van vlokken, want vocht laat vlokken binnen een paar dagen samenklonteren.

Bron: Practical Fishkeeping (z.d.) en Fishkeeper (z.d.).

Wanneer heb je een voederautomaat nodig?

Een voederautomaat heb je nodig als je langer weg bent dan je vissen zonder voer kunnen; voor een gezonde gezelschapsbak ligt die grens rond vijf dagen (Practical Fishkeeping, z.d.). Een weekend kan meestal zonder voer, en minder voeren is volgens Fishkeeper veel veiliger dan te veel voeren.

Niet elke vis heeft dezelfde reserve. Heel kleine vissen zoals Boraras redden het maar een paar dagen, terwijl grote vissen die af en toe een flinke maaltijd nemen een week of twee tussen maaltijden aankunnen (Practical Fishkeeping, z.d.). Hoe je normaal een passende portie bepaalt, lees je bij vissen voeren.

Bron: Practical Fishkeeping (z.d.) en Fishkeeper (z.d.).

Hoe werkt een voederautomaat?

Een voederautomaat werkt met een timer die op een vast moment een kleine hoeveelheid voer uit een voorraad laat vallen, één of meer keer per dag (Practical Fishkeeping, z.d.). Je zet het apparaat op de rand of het deksel van de bak, met de uitvalopening boven het water. De timer bepaalt het moment; de stand van de opening of het vakje bepaalt hoeveel er valt.

Er zijn twee hoofdtypen: een model met één grote voorraadkamer die bij elke voerbeurt een beetje afgeeft, en een model met meerdere kleine vakjes die elk één maaltijd bevatten (Practical Fishkeeping, z.d.).

Bron: Practical Fishkeeping (z.d.).

Welk voer gebruik je in een voederautomaat?

In een voederautomaat gebruik je het best korrels of granulaat, omdat die beter tegen vocht kunnen dan vlokken of chips (Practical Fishkeeping, z.d.). Vocht uit de bak kan voer in de kamer binnen een paar dagen tot één harde klont maken. Dan valt er niets meer uit en krijgen je vissen niets.

Plaats de automaat zo dat spatwater en condens het voer niet bereiken, en kies voer dat je vissen al kennen. Tabletten voor bodemvissen zijn makkelijk te doseren, maar controleer of bodemvissen zoals pantsermeervallen ook echt bij het voer komen als de rest van de bak eerst toehapt. Houd je guppen, kijk dan ook bij guppenvoer welke korrelgrootte past.

Hoeveel voer stel je in?

Je stelt een voederautomaat in op een kleinere portie dan je gewend bent, omdat te veel voer het grootste risico is van een bak zonder toezicht (Fishkeeper, z.d.). Voer dat niet wordt opgegeten, rot weg en verhoogt ammoniak en nitriet. Practical Fishkeeping adviseert na thuiskomst daarom eerst op ammoniak en nitriet te testen.

Rekenvoorbeeld: veertien dagen weg

Stel: je gaat veertien dagen op vakantie. Een gezonde gezelschapsbak redt volgens Practical Fishkeeping ongeveer vijf dagen zonder voer, dus voor veertien dagen heb je een plan nodig. Kies je om de dag één kleine portie, dan heb je zeven voerbeurten nodig: 14 ÷ 2 = 7. Een vakjesmodel heeft dan minstens zeven gevulde vakjes nodig; reken er één extra bij voor de testdag vlak voor vertrek. Bij een model met één voorraadkamer meet je tijdens de proefperiode hoeveel voer er per beurt valt, en vul je zoveel bij dat de voorraad ruim voor veertien dagen genoeg is.

Stap voor stap: een voederautomaat instellen

Een voederautomaat stel je in door hem ruim van tevoren te plaatsen, af te stellen en te testen; Practical Fishkeeping raadt aan om dat maanden voor vertrek te doen, Fishkeeper minstens enkele dagen.

1. Plaats de automaat stevig op het deksel of de rand, met de opening boven open water en weg van luchtstenen.
2. Vul hem met droog korrelvoer dat je vissen al eten.
3. Stel de tijd in op een moment waarop het licht aan is, zodat de vissen het voer zien.
4. Kies een kleine portie en kijk een paar dagen mee: alles moet binnen korte tijd op zijn.
5. Controleer of de bodemvissen ook iets krijgen.
6. Kijk na een paar dagen of het voer in de kamer nog los ligt.
7. Vervang batterijen of controleer de stroomvoorziening vlak voor vertrek.
8. Voer de dagen voor vertrek niet extra, want dat verhoogt alleen de belasting.

Hoe bereid je het aquarium voor op je vakantie?

Je bereidt het aquarium voor door ongeveer een week voor vertrek je gewone waterwissel te doen en het filter de dag voor vertrek met rust te laten (Practical Fishkeeping, z.d.). Een bak die niet wordt overvoerd en niet te vol zit, kan volgens Practical Fishkeeping ongeveer twee weken met minimale zorg. Fishkeeper adviseert filter en water vóór vertrek op orde te brengen, zodat er geen verstoppingen of storingen ontstaan.

Voeg in de weken voor je vertrek geen nieuwe vissen toe; nieuwe dieren brengen risico's mee die je niet kunt volgen. Hoe je nieuwe vissen veilig toevoegt, lees je bij quarantaine en wennen. Met de waterwissel-rekenhulp zet je je gewone percentage om in liters. Hoe het aquariumfilter werkt en waarom je het niet vlak voor vertrek moet schoonmaken, staat in dat artikel.

Gebruik voor de verlichting een tijdschakelaar als je lamp geen eigen timer heeft. Zonder levende planten kan de bak donker blijven, want de dieren redden het met daglicht; laat je het licht te lang aan, dan groeien er algen (Practical Fishkeeping, z.d.). Meer over lichtschema's lees je bij aquariumverlichting.

Oppas of voederautomaat?

Een oppas en een voederautomaat vullen elkaar aan: de automaat voert, de oppas ziet of alles werkt. Fishkeeper noemt een bezoek van iemand één of twee keer per week al heel nuttig, en Practical Fishkeeping adviseert om de paar dagen een bezoek.

Laat een oppas het voeren zien in plaats van het alleen uit te leggen. Verdeel het voer vooraf per dag in kleine, gesloten zakjes of in een weekdoos en zet de grote voerpotten weg (Practical Fishkeeping, z.d.; Fishkeeper, z.d.). Zo kan er nooit per ongeluk te veel in.

Wat doe je na thuiskomst?

Na thuiskomst test je eerst ammoniak en nitriet, want overvoeren kan beide verhogen (Practical Fishkeeping, z.d.). Meet daarna pH en hardheid: een bak die een tijd niet is onderhouden, kan zachter en zuurder worden. Lees bij aquariumwater testen hoe je dat betrouwbaar meet. Zoek verder naar dode vissen en voerresten, en doe een gedeeltelijke waterwissel van je gebruikelijke omvang. Maak daarna het filter schoon. Een volledige ronde staat bij aquarium schoonmaken.

Veelgemaakte fouten

Veelgestelde vragen over een voederautomaat

Hoe lang kunnen aquariumvissen zonder voer?

Een gezonde gezelschapsbak kan ongeveer vijf dagen zonder voer, volgens Practical Fishkeeping. Heel kleine vissen zoals Boraras redden het maar een paar dagen, terwijl grote vissen die af en toe veel eten een week of twee aankunnen. Ben je langer weg, regel dan een voederautomaat of een oppas.

Welk voer kan in een voederautomaat?

In een voederautomaat gebruik je het best korrels of granulaat, want die zijn beter bestand tegen vocht dan vlokken. Vocht kan voer binnen een paar dagen tot een harde klont maken, waarna er niets meer uitvalt. Kies voer dat je vissen al kennen en test vooraf of het voer na een paar dagen nog los in de kamer ligt.

Hoe lang van tevoren test je een voederautomaat?

Test een voederautomaat bij voorkeur maanden vóór vertrek, zoals Practical Fishkeeping aanraadt, en minstens enkele dagen, volgens Fishkeeper. Kijk of de portie klopt, of alles snel wordt opgegeten, of de bodemvissen iets krijgen en of het voer in de kamer droog blijft. Zo los je problemen op terwijl je er nog bent.

Hoe vaak laat je een voederautomaat voeren?

Laat een voederautomaat liever minder vaak en kleiner voeren dan je gewend bent, bijvoorbeeld één kleine portie per dag of om de dag. Te veel voer is volgens Fishkeeper het grootste risico in een bak zonder toezicht. Voerresten verhogen ammoniak en nitriet. Een iets hongerige vis is veiliger dan een vervuilde bak.

Is een voederautomaat beter dan vakantievoer?

Een voederautomaat is betrouwbaarder te doseren dan vakantievoer, dat volgens Practical Fishkeeping in zacht water te snel oplost en in heel hard water te langzaam. Gelvakantievoer is bovendien eiwitarm en gaat ongeveer zeven dagen mee. Test welke vorm je ook kiest weken vooraf in je eigen bak, zodat je ziet hoe het voer zich gedraagt.

Kan ik twee weken weg met alleen een voederautomaat?

Twee weken weg met alleen een voederautomaat kan, als de bak niet te vol zit en niet wordt overvoerd; zo'n bak redt ongeveer twee weken met minimale zorg, volgens Practical Fishkeeping. Laat wel iemand één of twee keer per week kijken of filter, verwarming en automaat werken. Een storing merk je anders pas bij thuiskomst.

Wat doe je na de vakantie als eerste?

Na de vakantie test je eerst ammoniak en nitriet, want overvoeren kan beide laten stijgen. Meet daarna pH en hardheid, omdat een onverzorgde bak zachter en zuurder kan worden. Zoek naar dode vissen en voerresten, doe een gedeeltelijke waterwissel van je normale omvang en maak daarna het filter schoon.

Wat moet een oppas weten over voeren?

Een oppas moet vooral weten dat te veel voer gevaarlijker is dan te weinig. Pas daarom vooraf per dag een kleine portie af in gesloten zakjes of een weekdoos en zet de voerpotten weg. Laat het voeren één keer voordoen. Een bezoek één of twee keer per week is volgens Fishkeeper al heel waardevol.