Planten
Vallisneria: uitlopers, en een middel waar je van af moet blijven
Een bandvormige plant die zich met uitlopers vermeerdert: van een plant komt binnen maanden een rij. Twee dingen om te weten voordat je hem koopt: hoe diep hij mag en welk middel je uit je bak moet houden.
In het kort
- Wortels in de bodem, maar het witte hart waar de bladeren uit komen er net boven.
- Vermeerdert zich met bovengrondse uitlopers. Uit een plant komt een rij.
- Smelt na het inzetten grotendeels weg en loopt daarna vanuit de wortels opnieuw uit.
- Snoeien doe je bij de basis, niet dwars doormidden.
- Vloeibare koolstof op basis van glutaaraldehyde is een biocide. Slecht voor deze plant, en gevaarlijk voor garnalen.
Hoe diep
De wortels in het substraat, maar het hart er net boven. Bij deze plant is dat hart goed te zien: het is het witte bandje onderaan, waar alle bladeren uit ontspringen.
Te diep planten laat dat hart rotten, en dat is de meest gemaakte fout met deze soort. Zit hij eenmaal goed, dan doet hij het in vrijwel elk licht en in vrijwel elk water.
Verwacht wel dat hij na het inzetten grotendeels wegsmelt. Dat is de omslag van luchtblad naar waterblad; vanuit de wortels loopt hij daarna opnieuw uit.
De maatval
Op het etiket staat vaak alleen Vallisneria. Dat kan een soort zijn met bladeren van dertig tot vijftig centimeter, maar ook een grootbladige soort die tot boven het wateroppervlak doorgroeit en daar over het oppervlak gaat liggen.
Het verschil merk je pas als je bak dichtgroeit. Koop dus op de volledige wetenschappelijke naam.
Snoeien
Bij de basis afknippen, niet dwars doormidden. Knip je een blad halverwege door, dan staat er een bak vol afgeknipte punten die bruin worden en niet meer doorgroeien.
De uitlopers kun je gewoon laten staan als je een rij wilt, of doorknippen en verplaatsen als je hem ergens anders wilt hebben. Wacht daarmee tot het jonge plantje eigen wortels heeft.
Het middel waar je van af moet blijven
Dit hoort er apart in, want het wordt vaak gemist.
Middelen die als vloeibare koolstof verkocht worden, zijn meestal gebaseerd op glutaaraldehyde. In de hobby wordt breed gemeld dat juist Vallisneria daar slecht op reageert en wegsmelt. Dat is hobbykennis en geen gecontroleerd onderzoek, dus neem het als waarschuwing en niet als vaststaand feit.
Maar er is een tweede kant die in plantadviezen bijna nooit genoemd wordt en die zwaarder weegt: glutaaraldehyde is een biocide. Het is niet zomaar een plantenvoedingsmiddel maar een stof die is bedoeld om organismen te doden.
Heb je garnalen of slakken in je bak, dan is dit geen plantkwestie meer. Je verliest dan mogelijk niet je Vallisneria maar je hele ongewerveldenbezetting.
De hoeveelheid staat op de verpakking van wat je in huis hebt, en dat is precies waar hij hoort te blijven.
Het Nederlandse stuk
Vallisneria spiralis staat in Nederland in het wild. Hij is hier een weggelopen aquariumplant, en het verhaal eromheen is scherper dan het buitenlandse.
De eerste waarnemingen dateren van begin jaren zestig bij Maastricht. Na de strenge winter van 1963 was hij hier verdwenen, en het duurde bijna veertig jaar voordat hij terugkwam. Inmiddels staat hij op meerdere plekken, onder meer in de Biesbosch en in enkele kanalen.
Dat maakt tastbaar waarom mildere winters het risicoplaatje voor dit soort planten verschuiven. En het is de reden dat snoeisel in de afvalbak hoort en niet in de sloot of op de composthoop, ook als deze soort niet op de Europese verbodslijst staat.
