Techniek
Het filter: geen zeef maar een woonwijk
De meeste mensen denken dat een filter vuil uit het water haalt. Dat doet hij ook, maar dat is zijn minst belangrijke taak. Zijn echte werk is huisvesting bieden aan de bacteriën die je bak leefbaar houden.
In het kort
- De bacteriën zitten in het filter, niet in het water.
- Vies filtermateriaal doet zijn werk. Vies is hier geen probleem maar bewijs.
- Vervang nooit alles tegelijk. Eén deel per keer, met weken ertussen.
- Uitspoelen mag onder de kraan: Nederlands leidingwater bevat geen chloor.
- Filtercapaciteit en stroomsnelheid zijn twee verschillende dingen.
Drie soorten filtering
Mechanisch. Het opvangen van zwevende deeltjes. Dit is wat mensen zien en waar ze op letten, en het is het minst belangrijke deel.
Biologisch. Het huisvesten van de bacteriën uit de stikstofkringloop. Dit is waar het om draait.
Chemisch. Actieve kool en vergelijkbare media die opgeloste stoffen binden. Nuttig als je iets specifieks wilt weghalen, bijvoorbeeld medicijnresten na een kuur. Voor een gewone bak niet nodig, en hij is binnen weken verzadigd.
Waarom vies goed is
De bruine smurrie in je filter is geen vuil dat weg moet, dat is het bacteriebed. Als je hem wegspoelt tot het materiaal weer als nieuw is, gooi je precies weg waarvoor je filter er staat.
Uitknijpen in een emmer bakwater is de klassieke gouden regel. In Nederland mag het ook gewoon onder de kraan, want ons leidingwater bevat geen chloor en geen chlooramine. Dat advies komt uit Engelstalige bronnen waar dat wel zo is.
De vuistregel is: knijp uit tot het water weer doorstroomt, niet tot het schoon is.
Vervangen
Filtermateriaal is geen verbruiksartikel. Vervang het pas als het echt uit elkaar valt, en dan één deel tegelijk met minstens een maand ertussen. Zo krijgt het nieuwe materiaal de tijd om bevolkt te raken vanuit het oude.
Een compleet nieuwe filterinhoud in een bezette bak betekent opnieuw indraaien, met vissen erin. Dat is een van de manieren waarop een bak die twee jaar goed liep ineens ammoniak laat zien.
Capaciteit is niet hetzelfde als stroming
Twee getallen die door elkaar gehaald worden.
Filtervolume is hoeveel biologisch materiaal erin past. Ruim is hier gewoon beter; er is geen bovengrens waarboven het schadelijk wordt.
Stroomsnelheid is hoeveel water er per uur doorheen gaat. Daar bestaat wel een teveel van. Veel populaire soorten komen uit rustig water en raken uitgeput in een bak die als een wasmachine draait. Je ziet dat aan dieren die permanent achter de inrichting hangen.
Je kunt die twee los van elkaar regelen: een ruim filter nemen en de uitstroom breken met een spraybar of hem tegen de ruit richten.
Wat een filter niet doet
Hij haalt geen nitraat weg. Hij haalt geen fosfaat weg. Hij compenseert geen overbezetting en geen overvoeren.
Een filter verwerkt afval, hij laat het niet verdwijnen. Wat erin gaat komt er als nitraat weer uit, en dat haal je eruit met een emmer.
