Hoornblad: de plant zonder wortels, en de enige inheemse

Een plant zonder wortels

Hoornblad hecht zich nergens aan. Hij zweeft, of hij ligt losjes tussen de inrichting, en hij neemt alles rechtstreeks via zijn blad op. De draadjes die soms op wortels lijken zijn dat niet.

Daaruit volgt de enige regel die je hoeft te onthouden: niet ingraven. Een stengel onder het zand rot af. Klemmen achter een steen mag, laten drijven mag, planten niet.

Waar hij goed voor is

Hij groeit snel, en in een bak die net draait is dat precies wat je wilt. Wat hij aan voedingsstoffen uit het water haalt, is niet meer beschikbaar voor algen.

Hier hoor ik eerlijk te zijn over hoe hard dat is. Er ís onderzoek waarin deze plant de groei van blauwalgen remt, deels door concurrentie om stikstof en fosfor en deels door stoffen die hij afgeeft. Maar dat onderzoek gaat over blauwalg in voedselrijk oppervlaktewater, niet over draadalg of groene aanslag in een aquarium.

De concurrentie om voedingsstoffen is het mechanisme waar je in je bak op mag rekenen. De rest is aannemelijk en niet gemeten.

Hij valt uit elkaar

Dit is de meest gestelde vraag over deze plant. Onderin wordt de stengel kaal, er zweven losse naaldjes door de bak, en het geheel oogt rommelig.

Dat is bijna altijd licht. De onderste delen krijgen te weinig en worden afgestoten. Knip de kale onderkant weg, houd de gezonde bovenkant, en zet die terug. Dit is een verbruiksplant: je snoeit, je gooit de helft weg, en je begint opnieuw.

In een onverwarmde bak

Hoornblad houdt het uit bij kamertemperatuur zonder verwarming, en in Nederlandse vijvers overwintert hij als winterknop op de bodem. Dat maakt hem tot een van de weinige planten uit deze reeks die je in een koude of subtropische bak kunt gebruiken.

Het Nederlandse stuk

Grof hoornblad is in Nederland een inheemse waterplant. Wie hem in de sloot gooit, introduceert dus geen exoot. Dat is een echt verschil met waterpest en met Vallisneria, en het is de reden dat dit profiel hier anders eindigt dan die twee.

Maar het is geen vrijbrief, om twee redenen.

Ten eerste is het uitzetten van planten in het wild hoe dan ook geregeld; inheems zijn maakt het niet toegestaan. Ten tweede, en dat is de reden die zelden genoemd wordt: aquariumplanten dragen liftende organismen mee. Slakken, ongewervelden en ziektekiemen uit jouw bak zijn niet inheems omdat de plant dat wel is.

Snoeisel gaat dus in de afvalbak. Ook dit snoeisel.