Vissen
Kegelvlekbarbeel: de naam is het eerste risico
Hij heet in de handel harlekijnbarbeel of kersenvlekbarbeel, en wie hem "kardinaalvis" noemt zoekt houderijadvies op voor een heel andere vis met een zes graden lagere temperatuurband. Verder is dit de meest onderschatte van de kleine scholers: hij wordt vijf centimeter, ruim twee keer de winkelmaat.
In het kort
- Kardinaalvis of kardinaaltje is Tanichthys albonubes, een subtropische soort die 18 tot 22 graden wil. Dat is een andere vis.
- Vijf centimeter totale lengte, tegen een winkelmaat van ongeveer twee. Dat is de valkuil die pas na twee jaar zichtbaar wordt.
- De breedste temperatuurband van de kleine scholers, waardoor hij als enige zowel bij neons als bij kardinaaltetras past.
- Legt eieren tegen de onderkant van brede bladeren. Zonder Cryptocoryne of vergelijkbaar is er geen natuurlijk voortplantingsgedrag.
- Ook gastheer van neonziekte. De handboeken noemen rasboras uitdrukkelijk.
Eerst de naam, en dat is geen muggenzifterij
LICG gebruikt de naam kegelvlekbarbeel. In de handel heet hij harlekijnbarbeel of kersenvlekbarbeel. Wetenschappelijk is hij Trigonostigma heteromorpha, vroeger Rasbora heteromorpha.
Wat hij níet is: een kardinaalvis. Die naam hoort in Nederland bij het kardinaaltje, Tanichthys albonubes, en dat is een subtropische vis die volgens FishBase 18 tot 22 graden wil. Kardinaaltetra is weer iets anders.
Wie op de verkeerde naam afgaat en deze tropische veenmoerasvis op 20 graden zet, zakt onder zijn ondergrens: zijn band begint bij 21 graden, die van het kardinaaltje al bij 18. Wie de houderij van het kardinaaltje aanhoudt komt er dus tot drie graden onder uit, en houdt hem hoe dan ook structureel aan de koude kant van een band die tot 28 graden loopt. Dat is geen predatieprobleem maar een klimaatprobleem, en juist daarom onzichtbaar tot er na maanden uitval komt.
De maat is de echte valkuil
Vijf centimeter totale lengte, en dat cijfer komt uit een legitieme faunabron en niet uit een hobbyatlas. Seriously Fish geeft 35 tot 45 mm standaardlengte, wat daarmee overeenkomt.
Winkelvissen zijn doorgaans anderhalf tot twee centimeter en het duurt anderhalf tot twee jaar voordat de eindmaat bereikt is.
Tien dieren die als twee centimeter werden gekocht, zijn na twee jaar tien dieren van vijf. Dat is qua zwemruimte en belasting een andere bak dan waarvoor gekocht werd.
En dit is de enige van de kleine scholers waar de belasting echt meetelt. Tien vissen van vijf centimeter produceren ruwweg drie tot vier keer de afvalstof van tien neons, en in vijftig liter netto is dat een merkbare aanslag op de nitraatopbouw tussen waterwissels door.
Nederlands kraanwater
Hier is een correctie op mijn eigen eerdere conclusie op zijn plaats, want die was te opgewekt.
Op hardheid past hij inderdaad het best van de kleine scholers: FishBase geeft 5 tot 12 dH, en dat valt over vrijwel het hele land binnen ons bereik van 3,7 tot 13,7 dH. Opvallend is dat FishBase hier een ondergrens van 5 dH geeft in plaats van de 1 tot 2 dH bij de neontetra, wat aansluit bij de omschrijving "zwak zuur tot neutraal" voor zijn habitat.
Maar LICG schrijft voor de hele groep barbelen, danio's en rasbora's een pH van liefst 6 tot 7 en een hardheid van 5 tot 8 dH voor. Nederlands water is pH boven 7,3 en tot 13,7 dH: op beide assen buiten die band.
Dat moet er eerlijk bij, want het is dezelfde Nederlandse welzijnscanon die elders in deze bibliotheek als gezaghebbend geldt. De conclusie dat hij hier goed te houden is, is een redenering op gepubliceerde houderijbanden, geen uitkomst van een vergelijkende proef.
Wat er wél voor pleit: het knelpunt is oplosbaar zonder apparatuur, en wel op precies de manier die deze soort sowieso nodig heeft. Zijn habitat is veenmoerasbos met looizuurhoudend water. Eikenblad, beukenblad, elzenproppen of turfvezel in het filter drukken de pH een paar tienden en geven hem meteen de bruine waterkleur en het gedempte licht waarin hij zijn kleur laat zien.
De biotoopinrichting die je voor deze vis toch al zou kiezen, is hier tegelijk de waterbehandeling.
Kweken is een ander verhaal: Seriously Fish vraagt pH 5,0 tot 6,0 en 1 tot 5 dH, en dat is met geen enkel Nederlands kraanwater te halen, in geen enkele regio.
Waarom brede bladeren geen decoratie zijn
Het vrouwtje draait zich op haar rug onder een breed blad en zet de eieren tegen de onderkant af, doorgaans in de ochtenduren. Ze hechten daar vast.
Zonder Cryptocoryne of vergelijkbare bladplanten is dat gedrag domweg onmogelijk. Dat is bij deze soort geen decoratieve kwestie maar het verschil tussen een dier dat zijn repertoire kwijt is en een dier dat het niet is.
De uitzonderlijke vreedzaamheid
Seriously Fish is hier ongewoon stellig: heel erg vreedzaam, een ideale bewoner van een goed onderhouden gezelschapsbak. Geen agressie, geen vinbijten, geen territorium.
En dat is meteen zijn zwakte in het verkeerde gezelschap. LICG formuleert de regel expliciet voor deze visgroep: houd actieve barbelen en danio's niet samen met hele rustige vissen. De kegelvlekbarbeel is ondanks zijn naam juist zo'n rustige vis en trekt aan het kortste eind.
Let bij aankoop ook op de partij. Seriously Fish tekent bij massaal gekweekte dieren aan dat ze veel van de kleur van wilde exemplaren missen en soms zelfs misvormingen vertonen.
