Cherrybarbeel: groep, aquarium, waterwaarden en kweek

De cherrybarbeel (Rohanella titteya, vroeger Puntius titteya) is een vreedzame barbeel van ongeveer 5 cm uit Sri Lanka. Houd minstens acht dieren samen in een beplant aquarium met een bodem van minstens 60 × 30 cm, bij 22–26 °C, pH 6–7 en GH 5–18 °dH. Wil je kweken, haal de ouders dan na het afzetten weg: ze eten hun eigen eieren.

Hoe herken je een cherrybarbeel?

Een volwassen mannetje is slank en kersenrood, een vrouwtje voller en bruiner (Seriously Fish, z.d.). Sherrybarbeel, cherry barbeel en kersenbarbeel zijn namen voor dezelfde vis, en ook albino- en superrode dieren zijn kweekvormen van deze ene soort.

Deraniyagala beschreef de soort in 1929 als Puntius titteya, naar dieren uit Ambagaspitiya in Sri Lanka. Een moleculaire revisie uit 2023 maakte er het eigen geslacht Rohanella van, met de cherrybarbeel als typesoort, en de Catalog of Fishes volgt die indeling (Sudasinghe et al., 2023; Fricke et al., 2026). Staat Puntius titteya op het bakje in de winkel, dan is het dezelfde vis.

In het wild leeft hij in de natte zuidwestelijke zone van Sri Lanka, onder meer in de stroomgebieden van de Kelani en de Nilwala. Daar zwemt hij in ondiepe, beschaduwde beekjes met zand, bladstrooisel en hout. De dieren in de handel zijn grotendeels nakweek (Seriously Fish, z.d.).

Een kegelvlekbarbeel is een andere vis, ook al lijkt de naam erop. Kies je nog tussen soorten, dan zet het overzicht van barbelen ze naast elkaar.

Hoe groot wordt een cherrybarbeel?

Een volwassen cherrybarbeel wordt ongeveer 5 cm. Seriously Fish meet die 5 cm als standaardlengte, tot het begin van de staartvin; de Amerikaanse Fish and Wildlife Service noemt 5 cm totale lengte, met staart (U.S. Fish and Wildlife Service, 2019). Het grootste dier in een Sri Lankaanse kweekstudie mat 5,4 cm totale lengte (Sundarabarathy et al., 2004).

Welk aquarium heeft een cherrybarbeel nodig?

Een groep cherrybarbelen heeft een beplant aquarium nodig met een bodem van minstens 60 × 30 cm (Seriously Fish, z.d.). Kijk naar die bodemmaat en niet alleen naar de liters: de inhoudscalculator rekent liters uit, maar zwemruimte zit in lengte en breedte.

Richt de bak in naar de beek waar de soort vandaan komt: een donkere bodem, gedempt licht, hout en wat blad (Seriously Fish, z.d.). Zet de planten in groepen en laat open zwemruimte vrij (LICG, z.d.). Mannetjes concurreren onderling, dus elke vis moet tussen de planten of achter hout uit het zicht kunnen verdwijnen. Hoe je dat aanpakt, staat in de gids over aquariumplanten. Dek de bak goed af, want cherrybarbelen kunnen springen.

Een sterke stroming is niet nodig, maar enige waterbeweging waarderen ze wel. Laat een nieuwe bak eerst inrijpen en zet de vissen er pas in als ammoniak en nitriet niet meer aantoonbaar zijn (OATA, z.d.); de stikstofkringloop legt uit waarom. Spoel biologisch filtermateriaal uit in afgetapt aquariumwater en maak nooit al het materiaal tegelijk schoon (LICG, z.d.), zodat het filterbed blijft werken.

Welke temperatuur en waterwaarden passen bij een cherrybarbeel?

Houd cherrybarbelen bij 22–26 °C, pH 6–7 en GH 5–18 °dH, het advies van het LICG (2022). Seriously Fish hanteert ruimere marges; die laten zien hoeveel speling de soort heeft, maar mik op het LICG-bereik.

Bron: LICG (2022; z.d.) en Seriously Fish (z.d.).

De hardheid van kraanwater verschilt per plaats en per winning, omdat er meer of minder calcium en magnesium in zit (Vitens, z.d.). Meet dus je eigen water; pH, KH en GH legt uit wat de getallen betekenen. Controleer wekelijks pH, hardheid, ammoniak, nitriet en nitraat (OATA, z.d.) en ververs op tijd een deel van het water; water verversen beschrijft hoe.

Hoeveel cherrybarbelen houd je samen, en met welke vissen?

Houd minstens acht cherrybarbelen samen: het LICG adviseert dat aantal voor de scholende soorten uit deze groep, Seriously Fish noemt zes tot tien of meer. In een groep tonen de mannetjes hun mooiste kleur omdat ze met elkaar wedijveren, mits een opgejaagde vis kan uitwijken.

De cherrybarbeel is doorgaans vreedzaam. Kies medebewoners van vergelijkbare grootte die hetzelfde water nodig hebben (Seriously Fish, z.d.). Reken de bezetting en zwemruimte door voordat je andere soorten toevoegt, en lees de gids over gezelschap en agressie bij twijfel over een combinatie.

Bron: Seriously Fish (z.d.) en LICG (z.d.).

Wat eten cherrybarbelen?

Cherrybarbelen eten afwisselend kleine levende en diepvriesdieren, aangevuld met vlok- of korrelvoer met een plantaardig deel (Seriously Fish, z.d.). Het voer moet in hun kleine bek passen en terechtkomen waar zij eten, ook als er andere vissen meeëten (Petty et al., 2026). Kijk tijdens het voeren of elk dier eet: eetlust, kleur en ademhaling zijn de eerste signalen dat er iets mis is (OATA, z.d.). De voergids helpt bij hoeveelheden en ritme.

Cherrybarbelen kweken: zo pak je het aan

Cherrybarbelen strooien hun eieren en zorgen er niet voor; scherm de eieren af of haal de ouders na het afzetten weg, want ze eten hun eigen eieren (Seriously Fish, z.d.). In gevangenschap zetten ze vier tot vijf keer per jaar af (Sundarabarathy et al., 2004), dus een gezonde groep geeft je regelmatig een kans.

1. Richt een kweekbak in. Gebruik fijnbladige planten of een paaimop, een afscherming die de eieren buiten bereik houdt en een eenvoudig sponsfilter (Seriously Fish, z.d.).
2. Haal de ouders weg. Na het afzetten gaan de volwassen vissen terug naar de hoofdbak, net als in de kweekproef.
3. Wacht op het uitkomen. In de kweekproef kwamen de eieren 36–48 uur na de bevruchting uit bij 26–28 °C; Seriously Fish noemt 24–48 uur.
4. Houd de dooierzakfase rustig. In de proef was de dooierzak 2–3 dagen na het uitkomen op. Volgens Seriously Fish zwemmen de jongen al zo'n dag na het uitkomen vrij. Kijk dus naar je eigen jongen, niet naar de klok.
5. Voer klein, dan groter. Begin met voer van infusoriëngrootte en schakel daarna over op microwormen of artemia. In de proef groeiden de jongen in het begin het best op levend voer.

Op een smal scherm kun je het schema horizontaal verschuiven. Bekijk schema op volledige grootte.

In die Sri Lankaanse proef legden de vrouwtjes gemiddeld 200 eieren bij de eerste afzet en 150 bij de tweede. Van de eieren werd 76 procent bevrucht en kwam 63 procent uit. Alleen de opstelling met doorstromend water leverde afzet op (in vier van de vijf herhalingen), de bakken binnen en buiten niet. Stroming, opgeloste stoffen en geleidbaarheid verschilden daar tegelijk, dus de proef wijst niet één van die factoren als oorzaak aan (Sundarabarathy et al., 2004). Regel vooraf waar de jongen opgroeien en waar ze daarna heen gaan.

Staat de cherrybarbeel op de Unielijst?

Nee: op 18 oktober 2026 stond de cherrybarbeel, onder Rohanella titteya en onder de oudere naam Puntius titteya, niet op de Unielijst van invasieve exoten (NVWA, z.d.; Uitvoeringsverordening (EU) 2016/1141). Koop je dieren van buiten de EU, controleer dan de regels die op dat moment gelden.

Veelgemaakte fouten met cherrybarbelen

De meeste problemen ontstaan vóór de vissen in de bak zitten: bij de groepsgrootte, de bak en het inrijpen.

1. Te weinig dieren. Twee of drie cherrybarbelen zijn geen groep. Begin met minstens acht en vul niet aan met een andere soort.
2. Alleen naar liters kijken. Een bak met genoeg inhoud kan toch te kort of te smal zijn. Houd 60 × 30 cm als ondergrens.
3. Vissen in een bak die nog niet is ingereden. Wacht tot ammoniak en nitriet niet meer aantoonbaar zijn.
4. Al het filtermateriaal tegelijk schoonmaken. Dan verliest het filter zijn biologische werking. Spoel gefaseerd, in afgetapt aquariumwater.
5. Nieuwe vissen direct bij de groep zetten. Het LICG adviseert nieuwe vissen eerst apart te houden; lees de stappen voor wennen en quarantaine. Kies bovendien nooit een vis uit een bak met zieke dieren (OATA, z.d.).
6. De ouders bij de eieren laten. Zonder afscherming of verhuizing eten ze het legsel op.

Veelgestelde vragen over de cherrybarbeel

Hoe oud wordt een cherrybarbeel?

Een betrouwbaar gemeten levensduur van de cherrybarbeel is niet bekend. Je geeft je vissen de beste kans met stabiel water van 22–26 °C, een groep van minstens acht dieren, gevarieerd voer en een goed ingereden filter. Noteer bij aankoop de datum, dan weet je later precies hoe oud jouw cherrybarbelen zijn geworden.

Hoeveel cherrybarbelen moet je samen houden?

Houd minstens acht cherrybarbelen samen; dat adviseert het LICG voor de scholende soorten uit deze groep. Seriously Fish noemt zes tot tien of meer. In een groep tonen de mannetjes hun mooiste rood, omdat ze met elkaar wedijveren. Geef ze een bak met een bodem van minstens 60 × 30 cm en genoeg planten en hout om elkaar te kunnen ontwijken.

Hoe zie je of een cherrybarbeel een man of een vrouw is?

Een volwassen mannetje is slanker en duidelijk roder dan een vrouwtje. Vrouwtjes zijn voller en bruiner van kleur. Bij albino- en superrode kweekvormen kan ook een vrouwtje fel gekleurd zijn; kijk dan vooral naar de lichaamsbouw. Het verschil is het best te zien bij volwassen dieren in een groep, waar de mannetjes met elkaar wedijveren.

Welke temperatuur heeft een cherrybarbeel nodig?

Houd de temperatuur tussen 22 en 26 °C; dat is het advies van het LICG. Seriously Fish noemt een ruimer bereik van 20–27 °C, maar mik op het smallere bereik. Kies medebewoners die dezelfde temperatuur nodig hebben, en let ook op pH en hardheid: het LICG noemt pH 6–7 en GH 5–18 °dH. Meet je eigen kraanwater voordat je vissen koopt.

Hoe groot wordt een cherrybarbeel?

Een cherrybarbeel wordt ongeveer 5 cm. Seriously Fish meet die 5 cm zonder staartvin, de Amerikaanse Fish and Wildlife Service met staart. Het grootste dier in een Sri Lankaanse kweekstudie was 5,4 cm inclusief staart. Ondanks dat kleine formaat heeft een groep een bak met een bodem van minstens 60 × 30 cm nodig.

Hoe kweek je cherrybarbelen?

Zet volwassen dieren in een kweekbak met fijnbladige planten of een paaimop en haal de ouders na het afzetten weg, want ze eten hun eieren. De eieren komen na 24–48 uur uit en 2–3 dagen later is de dooierzak op. Geef dan eerst voer van infusoriëngrootte en later microwormen of artemia. In een kweekproef legden vrouwtjes gemiddeld 200 eieren bij de eerste afzet.

Wat eet een cherrybarbeel?

Een cherrybarbeel eet het liefst afwisselend: kleine levende en diepvriesdieren, aangevuld met vlok- of korrelvoer met een plantaardig deel. Kies voer dat in zijn kleine bek past en zorg dat het terechtkomt waar hij eet, ook als er andere vissen in de bak zitten. Kijk bij elk voermoment of alle dieren eten; minder eetlust is vaak het eerste signaal van een probleem.

Met welke vissen kun je cherrybarbelen combineren?

Combineer cherrybarbelen met rustige vissen van vergelijkbare grootte die hetzelfde water nodig hebben: 22–26 °C, pH 6–7 en GH 5–18 °dH. De cherrybarbeel is doorgaans vreedzaam, maar moet wel bij het voer kunnen komen. Veel grotere vissen passen daarom niet. Reken de totale bezetting door, zodat er naast de groep van minstens acht cherrybarbelen genoeg zwemruimte overblijft.