Danio kyathit: een actieve schoolvis voor zacht water, met een deksel dat echt sluit

Herkenning: luipaardstrepen, oranje vinnen en twee namen

"kyathit" is het Birmese woord voor luipaard, een verwijzing naar het kleurenpatroon (Seriously Fish, z.d.). Het Catalogue of Life-register, geraadpleegd via GBIF, accepteert de naam Danio kyathit Fang, 1998 (GBIF, z.d.). FishBase plaatst de vis binnen de danio's, de onderfamilie Danioninae (FishBase, z.d.). Seriously Fish gebruikt een andere geslachtsnaam, Brachydanio kyathit, met Danio kyathit als eerdere naam; beide namen slaan op dezelfde vis (Seriously Fish, z.d.).

De herkenning zit in de combinatie van vijf tot zeven donkere lengtestrepen die bij sommige exemplaren doorlopen en bij andere in stippen uiteenvallen, een onvolledige zijlijn en twee paar lange baarddraden (FishBase, z.d.). De vinnen zijn rood tot oranje. De gestreepte vorm lijkt oppervlakkig op de zebradanio, maar heeft duidelijk langere baarddraden en roodoranje vinnen; bij de zebradanio lopen bovendien alle vijf donkere strepen door tot in de staartvin (Seriously Fish, z.d.).

Herkomst: een beschaduwd stroompje bij Myitkyina

De soort is alleen bekend uit Myanmar. FishBase noemt als verspreiding de bovenlopen van drie rechterzijrivieren van de boven-Ayeyarwaddy bij Myitkyina (FishBase, z.d.); de typeserie werd daar in Kachin State verzameld (Seriously Fish, z.d.). Later volgden meldingen uit Sagaing Division en Chin State (Seriously Fish, z.d.). De typevindplaats is een klein, snelstromend stroompje met helder, lichtbruin water, veel schaduw van oeverbamboe en een bodem van modder en stenen (Seriously Fish, z.d.). FishBase meldt dat visrijpe vrouwtjes in een klein stroompje met meer dan 80 procent schaduw zijn gevangen (FishBase, z.d.). Zo'n beschrijving verklaart waarom een aquarium met planten en beschutting beter past dan een kale, felverlichte bak.

Grootte en ruimte: het bodemoppervlak telt

De vis blijft klein. FishBase geeft als maximum 3,5 centimeter standaardlengte (SL), de lengte zonder staartvin, naar de soortbeschrijving van Fang (1998) (FishBase, z.d.); Seriously Fish houdt 45 millimeter SL aan (Seriously Fish, z.d.).

Klein betekent hier niet rustig. Het is een actieve zwemmer, en Seriously Fish adviseert een bakbodem van minstens 90 × 30 centimeter, ongeveer 81 liter (Seriously Fish, z.d.). Dat is een profielaanbeveling, geen uit metingen afgeleide eis. Richt de bak in als een dicht beplante bak of als een beek met stenen en grind van verschillende grootte en enkele grote, afgesleten rotsen. Wat stroming mag, bijvoorbeeld via een extra pomp of een filteruitloop, maar maak er geen stortvloed van: kleine danio's zoeken in de natuur juist rustiger plekken en oeverzones op (Seriously Fish, z.d.). Planten die je aan hout of steen vastmaakt, zoals javavaren en Anubias, passen goed. In een schaars ingerichte bak ogen deze vissen bleker (Seriously Fish, z.d.).

Water: zacht, licht zuur en 16 tot 26 graden

Seriously Fish adviseert 16 tot 26 °C, een pH van 6,5 tot 7,5 en 1 tot 5 dGH (Seriously Fish, z.d.). dGH is de totale hardheid; dat is iets anders dan de KH, zoals uitgelegd in pH, KH en GH. Het temperatuuraanbod volgt mede de luchttemperatuur in Kachin, waar het in de zomer rond 26,6 en in de winter rond 15,5 °C is (Seriously Fish, z.d.). Het is dus een adviesbereik, geen gemeten tolerantiegrens. FishBase vermeldt als klimaat alleen het label 'subtropical', zonder temperatuurbereik (FishBase, z.d.). Kies in de praktijk een waarde binnen het adviesbereik en houd die rustig. Vergelijk eerst je eigen kraanwater met dit bereik, en voeg nieuwe vissen pas toe aan een bak waarin de stikstofverwerking aantoonbaar werkt, zoals beschreven bij de stikstofkringloop.

Sociaal gedrag en samenhouden: eerst de school, dan het gezelschap

Dit is een echte schoolvis. Seriously Fish adviseert een groep van minstens 8 tot 10 dieren: in een grotere groep wordt de vis minder schrikachtig en tonen mannetjes hun beste kleuren wanneer ze om de aandacht van vrouwtjes strijden (Seriously Fish, z.d.). Dat is advies van één houderijbron, geen gedragsmeting, maar het sluit aan bij schooladviezen voor verwante danio's zoals de zebradanio. Geslachtsrijpe vrouwtjes zijn meestal ronder van buik, iets minder fel gekleurd en iets groter; het verschil is het duidelijkst vlak voor het afzetten (Seriously Fish, z.d.).

De vis is erg vreedzaam. Seriously Fish noemt hem geschikt voor een goed ingerichte gezelschapsbak met bijvoorbeeld andere kleine karperachtigen, tetra's, levendbarenden, regenboogvissen, labyrintvissen, meervallen en modderkruipers (Seriously Fish, z.d.). Dat is een algemeen advies: controleer bij elke kandidaat apart of water, ruimte en gedrag werkelijk passen, zoals beschreven bij vissen combineren. In hetzelfde Kachin-stroomgebied leven soorten als Celestichthys choprae, Brachydanio tinwini en Pethia erythromycter, maar zo'n verspreidingsrecord bewijst op zichzelf geen rustige combinatie in één aquarium (Seriously Fish, z.d.).

Voeding: makkelijk te voeren, met een aanname over de natuur

In de gelezen bronnen is geen maaginhoudonderzoek aan deze soort gevonden. Seriously Fish noemt het 'bijna zeker' dat de vis in de natuur vooral insecten en hun larven eet; dat is een uitdrukkelijke aanname (Seriously Fish, z.d.). In het aquarium is hij weinig kieskeurig: een goed droog basisvoer kan de basis zijn, aangevuld met regelmatig klein levend en diepvriesvoer zoals muggenlarven, watervlooien (Daphnia) en pekelkreeftjes (Artemia) (Seriously Fish, z.d.). Voer porties die de groep snel opneemt en kijk of elk dier meekomt; de voedergids legt uit waar je op let.

Kweek: eierstrooier zonder broedzorg

De soort is een eierstrooier zonder broedzorg. In een dicht beplante, volwassen bak kunnen soms kleine aantallen jongen vanzelf opkomen. Voor meer jongen beschrijft Seriously Fish bakken van 30 tot 40 liter, half gevuld, met een ruim paaimedium zoals javamos of wolmoppen, licht zuur tot neutraal water en een temperatuur aan de bovenkant van het adviesbereik; de eieren komen na ongeveer 24 tot 36 uur uit (Seriously Fish, z.d.). Dat is een recept uit één profiel, geen meetstudie, en de duur hangt van de temperatuur af.

Valkuilen en onzekerheden: het deksel, de handel en de cijfers

De belangrijkste praktische valkuil is het deksel. Leden van dit geslacht zijn uitstekende springers die door verrassend kleine openingen kunnen; de bak heeft daarom een zeer goed sluitende afdekking nodig (Seriously Fish, z.d.). Controleer ook de doorgangen voor kabels en slangen.

Seriously Fish meldt dat minstens twee sterk gelijkende vissen, waaronder 'Danio sp redfin', in de handel zijn geweest; onduidelijk blijft of het regionale varianten of onbeschreven soorten betreft (Seriously Fish, z.d.). Aantallen wildvang of nakweek zijn in de gelezen bronnen niet gedocumenteerd. Koop je een vis onder deze naam, vraag dan naar de herkomst en vergelijk het dier met de kenmerken hierboven.

FishBase vermeldt voor de IUCN Rode Lijst (versie 2025-2) de status Gevoelig (Near Threatened), beoordeeld op 22 januari 2010; CITES en CMS zijn niet geëvalueerd (FishBase, z.d.). Gevoelig drukt een risico op uitsterven uit, geen handelsverbod.

Blijven staan de onzekerheden die hierboven al aan de orde kwamen: het temperatuurbereik is advies en geen gemeten grens, en het natuurlijke dieet is een aanname.

Wat nog onzeker is

• Het temperatuurbereik 16–26 °C is een profielaanbeveling die mede op luchttemperaturen in Kachin berust; een meetstudie naar tolerantie of voorkeurstemperatuur van deze soort is niet gelezen.
• Het natuurlijke dieet (vooral insecten en larven) is een uitdrukkelijke aanname van Seriously Fish; er is geen maaginhoudonderzoek aan Danio kyathit gevonden.
• De maximale standaardlengte verschilt tussen FishBase (3,5 cm SL) en Seriously Fish (45 mm SL); beide zijn de lengte zonder staartvin, maar de bronnen stemmen niet exact overeen.
• Aantallen wildvang versus nakweek in de aquariumhandel zijn niet gedocumenteerd; de IUCN-status Near Threatened is geen handelsverbod.

Deze praktische basisgids is met AI samengesteld op basis van de vermelde bronnen. Bronnenonderzoek: 2026-09-29. Het artikel beschrijft algemene kennis; de omstandigheden in jouw aquarium kunnen verschillen.