Glasmeerval: verzorging, aquarium, voer en de juiste naam

Een glasmeerval houd je in een groep van minstens zes, in een rustig en goed ingedraaid aquarium met een grondvlak van minimaal 90 × 30 cm. Hij wordt 6,5 cm (zonder staartvin), voelt zich thuis bij 20–26 °C in zacht, zuur tot neutraal water en heet sinds 2013 officieel Kryptopterus vitreolus. Let vooral op de juiste soort en op voer dat elk dier in de school bereikt.

Glasmeerval in het kort

De glasmeerval is een vreedzame, schuwe schoolvis uit Thailand die een rijpe bak, gedempt licht, zacht water en kleine voerdeeltjes nodig heeft.

Bron: Seriously Fish (2013); maat volgens FishBase.

SL (standaardlengte) loopt van snuitpunt tot staartwortel, zonder staartvin. Meet je eigen water na met de uitleg over pH, KH en GH voordat je een groep koopt.

Welke glasmeerval koop je eigenlijk?

De doorzichtige glasmeerval uit de winkel is Kryptopterus vitreolus, ook al staat er vaak nog K. bicirrhis of K. minor op het etiket. Deze vis werd al sinds minstens 1934 verhandeld, maar kreeg pas in 2013 een eigen naam. Ng en Kottelat gaven hun beschrijving de titel "na tachtig jaar verkeerde determinatie"; in april 2013 volgde een korte aanvulling die de naam formeel geldig maakte. Het typemateriaal komt uit de provincie Trat.

Andere handelsnamen zijn Aziatische glasmeerval, ghost catfish en phantom catfish. In Nederland kom je hem nog tegen als "Indische glasmeerval" met de naam K. bicirrhis erbij. Dat is een andere soort. Verwar hem ook niet met de Afrikaanse glasmeerval, Parailia pellucida.

Doorzichtigheid alleen zegt weinig: binnen het geslacht zijn ook K. minor en K. piperatus bij leven transparant. K. vitreolus herken je pas zeker aan een combinatie van kenmerken, zoals baarddraden tot voorbij het begin van de aarsvin, een duidelijke holte in het rugprofiel achter de kop en het aantal vinstralen (Ng & Kottelat, 2013). Vraag bij aankoop dus naar de wetenschappelijke naam en de herkomst. Hoe glasmeervallen zich verhouden tot andere families, lees je in het overzicht van meervallen.

Waar komt de glasmeerval vandaan?

De glasmeerval leeft in kustrivieren van schiereiland-Thailand die in de Golf van Thailand uitmonden, plus enkele rivieren uit het Cardamomgebergte in het zuidoosten van het land. Hij zit daar in langzaam stromend of stilstaand water, zowel troebel bruin water als zuur zwartwater (Seriously Fish; FishBase). Dat verklaart zijn voorkeur voor zacht water, gedempt licht en veel beschutting.

Waarom is een glasmeerval doorzichtig?

Een volwassen glasmeerval heeft een dunne huid zonder schubben en bijna geen pigment in de romp, waardoor licht dwars door het lichaam gaat. Fan en collega's lieten in 2023 met optische metingen en microscopie zien wat er dan gebeurt: de spieren bestaan uit regelmatig herhaalde eenheden, sarcomeren, die het doorvallende licht afbuigen en in kleuren splitsen.

Op een smal scherm kun je het schema horizontaal verschuiven. Bekijk schema op volledige grootte.

Die kleuren verschuiven met de kijkhoek en met het vervormen van de spieren tijdens het zwemmen. Of de vis ze gebruikt voor camouflage of communicatie, is nog niet uitgezocht. Een speciale kleurvariant hoef je dus niet te zoeken.

Welk aquarium heeft een glasmeerval nodig?

Een groep glasmeervallen vraagt een biologisch rijpe bak van minimaal 90 × 30 cm grondvlak, met gedempt licht, drijfplanten en vrije zwemruimte. Dat is ongeveer 81 liter; reken je eigen bak na met de aquariuminhoudcalculator.

Zo zet je de bak klaar:

1. Laat de bak eerst volledig indraaien. Glasmeervallen zijn gevoelig voor schommelingen in de waterchemie en horen niet in een vers opgestarte bak. Volg het opstartproces tot ammoniak en nitriet aantoonbaar op nul staan.
2. Dem het licht. Een dek van drijfplanten geeft de schaduw die de soort zoekt.
3. Plant de randen, houd het midden vrij. Beplanting en hout aan de zijkanten geven beschutting, het open deel ervoor is zwemruimte voor de school. Meer over indeling lees je bij aquarium inrichten.
4. Voeg eventueel gedroogde bladeren of elzenproppen toe. De looistoffen die daaruit vrijkomen, passen bij vissen uit zwartwater.
5. Houd de temperatuur stabiel tussen 20 en 26 °C.
6. Plan de hele groep. Minimaal zes dieren, nooit een losse vis.

Met welke vissen kan een glasmeerval samen?

Een glasmeerval past het best bij kleine, vreedzame vissen: hij is zelf vredelievend maar schuw, en naast grote of drukke vissen komt hij nauwelijks aan eten toe. Seriously Fish noemt als goede Thaise gezelschapsvissen onder meer de kegelvlekbarbeel (Trigonostigma heteromorpha), T. espei, Brevibora dorsiocellata en bodemvisjes uit de geslachten Pangio, Lepidocephalichthys en Acanthopsoides. Veel van die soorten vind je terug in het overzicht van rasbora's.

Bron: Seriously Fish (2013); OATA.

Meer over combineren lees je bij gezelschap en voerconcurrentie en aquariumbezetting; de wensen van andere soorten staan in het overzicht van aquariumvissen.

Wat eet een glasmeerval?

Een glasmeerval eet klein droogvoer, maar hoort daarnaast elke dag een kleine portie levend of diepvriesvoer te krijgen, zoals artemia-nauplii, Moina en grindalwormpjes (Seriously Fish). In de natuur is hij vermoedelijk een jager op kleine ongewervelden en zoöplankton.

Een glasmeerval is geen opruimer van voerresten. Voer in kleine porties en kijk of ook de achterste, schuwste dieren iets binnenkrijgen; het voeren van aquariumvissen werkt het best met korte, rustige beurten. Wie zelf vers voer wil hebben, kan artemia kweken.

Hoe houd je glasmeervallen gezond?

Een glasmeerval blijft gezond in stabiel, schoon water: ammoniak en nitriet op nul, wekelijks meten en regelmatig gedeeltelijk verversen (OATA). Noteer je meetwaarden, zeker na het toevoegen van nieuwe vissen, en controleer dagelijks de vissen, de temperatuur en de techniek (Merck Veterinary Manual).

Spoel biologisch filtermateriaal alleen uit in afgetapt aquariumwater, zodat de filterbacteriën van de stikstofkringloop blijven leven. Ademt een vis sneller, eet hij slechter, verandert zijn uiterlijk of zwemt hij anders, meet dan direct je water (zie nitriet) en vraag advies.

Koop geen glasmeerval uit een verkoopbak waar zieke vissen in zitten, ook niet als het dier dat je kiest er gezond uitziet. Voor waardevolle vissen adviseert de Merck Veterinary Manual 30–60 dagen quarantaine in een aparte bak.

Kun je glasmeervallen kweken?

Een beschreven thuiskweek van de glasmeerval bestaat nog niet; de gedocumenteerde voortplanting gebeurde in een onderzoek, met hormonen en kunstmatige bevruchting. Ng en Kottelat schreven in 2013 dat de soort intensief voor de handel werd verzameld en nooit commercieel leek te zijn gekweekt. Glasmeervallen in de winkel zijn dus meestal wildvang.

In 2020 volgden Khunjaroenrak en Ponza eieren en larven van wild gevangen ouderdieren. Rijpe vrouwtjes herkenden zij aan een vollere buik met zichtbare geel-oranje eieren. Bij 25,3–26,7 °C kwamen de eieren na 21 uur en 30 minuten uit. Op dag één begon de bek van de larven te openen, op dag drie was de dooierzak vrijwel en op dag vijf volledig verbruikt, en tegen dag tien waren kaken en darm verder ontwikkeld.

Op een smal scherm kun je het schema horizontaal verschuiven. Bekijk schema op volledige grootte.

Veelgemaakte fouten met glasmeervallen

De meeste problemen komen door een verkeerde soort, een te kleine groep of voer dat de schuwe vissen niet bereikt.

1. Kopen op het etiket "Indische glasmeerval". Vraag naar Kryptopterus vitreolus; K. bicirrhis is een andere soort.
2. Eén of twee dieren houden. De soort leeft in hechte scholen; begin met minstens zes.
3. Een nieuwe bak gebruiken. Zet ze pas in als het filter is ingedraaid en ammoniak en nitriet op nul staan.
4. Felle verlichting zonder schaduw. De soort zoekt gedempt licht; zorg voor drijfplanten en beschutting.
5. Drukke of grote medebewoners. Snelle eters pakken het voer weg voordat de glasmeervallen eraan toe komen.
6. Alleen kijken of het voer op is. Controleer of elk dier eet; de schuwste vissen vallen anders langzaam af.

Mag je een glasmeerval zomaar houden?

Ja, Kryptopterus vitreolus staat niet op de Europese Unielijst van invasieve exoten en valt niet onder de CITES-bijlagen van de EU (gecontroleerd op 18 oktober 2026). Op de Rode Lijst van de IUCN staat de soort als niet bedreigd (Least Concern, beoordeling van 4 juni 2019). Ng en Kottelat merkten wel op dat het beperkte leefgebied en de intensieve vangst nader onderzoek naar de wilde stand vragen.

Veelgestelde vragen over de glasmeerval

Hoe groot wordt een glasmeerval?

Een glasmeerval wordt maximaal 6,5 cm lang, gemeten van snuitpunt tot staartwortel zonder staartvin (FishBase). Met staartvin is hij dus iets langer, maar die totale lengte is niet vastgelegd. Let op bij maten in oudere teksten: die gaan vaak over Kryptopterus bicirrhis, een andere soort waarmee de glasmeerval tot 2013 werd verward.

Hoeveel glasmeervallen moet je samen houden?

Houd minimaal zes glasmeervallen bij elkaar; een grotere groep is beter. De soort is sterk sociaal en vormt hechte scholen. Een losse glasmeerval of een duo mist die school en is van nature al schuw. Plan daarom vanaf het begin een bak van minstens 90 × 30 cm grondvlak en reken direct op de hele groep.

Hoe groot moet een aquarium voor glasmeervallen zijn?

Een aquarium voor glasmeervallen heeft een grondvlak van minimaal 90 × 30 cm nodig, wat neerkomt op ongeveer 81 liter (Seriously Fish). Belangrijker dan het aantal liters is de lengte: de school heeft ruimte nodig om samen te zwemmen. Een bak van 60 cm is te kort voor deze soort.

Welke temperatuur heeft een glasmeerval nodig?

Een glasmeerval voelt zich goed bij 20–26 °C, in zacht water met een pH van 4,0–7,0 en een GH van 1–10 °dH (Seriously Fish). Kies een vaste temperatuur in het midden van dat bereik en houd die stabiel. Schommelingen in de waterchemie verdraagt de soort slecht, vooral in een bak die nog niet is ingedraaid.

Wat eten glasmeervallen?

Glasmeervallen eten klein droogvoer, maar hebben daarnaast dagelijks klein levend of diepvriesvoer nodig, zoals artemia-nauplii, Moina of grindalwormpjes. Geef kleine porties en kijk bij elke voerbeurt of ook de schuwste dieren eten, zeker als er andere vissen in de bak zitten.

Met welke vissen kan een glasmeerval samen?

Een glasmeerval past bij kleine, rustige vissen uit zacht water, zoals kegelvlekbarbelen en kleine bodemvisjes uit het geslacht Pangio (Seriously Fish). Vermijd grote, snelle of drukke soorten: daarnaast komt de schuwe glasmeerval nauwelijks aan voer. Houd er ook rekening mee dat glasmeervallen eitjes en kleine visjongen van medebewoners opeten.

Hoe oud wordt een glasmeerval?

Voor de levensduur van de glasmeerval is geen betrouwbaar cijfer gepubliceerd, ook niet door FishBase of Seriously Fish. De soort heeft pas sinds 2013 een eigen naam en de meeste dieren zijn wildvang, dus de leeftijd bij aankoop is onbekend. Je vergroot de kans op een lang leven met een rijpe bak, stabiel water en een voldoende grote groep.

Kun je een mannetje en vrouwtje glasmeerval herkennen?

Een mannetje en vrouwtje glasmeerval zijn buiten de paaitijd niet betrouwbaar uit elkaar te houden; Seriously Fish kent geen uiterlijke geslachtskenmerken. In een kweekonderzoek uit 2020 waren rijpe vrouwtjes te herkennen aan een vollere buik met doorschijnende geel-oranje eieren. Bij jonge of niet-paairijpe winkelvissen zie je dat verschil niet.