Rasbora espei (Trigonostigma espei): groep, water en kweek

Rasbora espei (Trigonostigma espei) is een vreedzame schoolvis van ongeveer 3 cm uit Thailand en Cambodja, die je houdt in een groep van minstens 8–10 dieren. Hij vraagt een bodem van minstens 60 × 30 cm, 23–28 °C en zacht tot middelhard water van 1–10 °dGH.

Rasbora espei in het kort

De espei is een kleine, koperrode schoolvis voor een beplante, wat schemerige bak met rustig gezelschap. De tabel geeft de kern.

Naam: rode kegelvlek, lambchop of espei?

Trigonostigma espei heet in Nederlandse winkels rasbora espei of rode kegelvlek; in het Engels is lambchop rasbora de gangbare naam. Die verwijst naar de donkere vlek op de achterflank, die de vorm heeft van een lamskotelet (FishBase). Meinken beschreef de soort in 1967. Seriously Fish noemt ook de namen false harlequin en Espe's rasbora.

De espei lijkt sterk op twee verwanten. De kegelvlekbarbeel (T. heteromorpha) heeft een roze basiskleur, het hoogste lijf en een bredere, driehoekige en donkerdere vlek. T. hengeli is kleiner, grijzig tot kleurloos en draagt een felle oranje rand langs de boven- en voorkant van de vlek. De espei zelf is helder koper- tot roodachtig met een dunnere vlek (Seriously Fish, z.d.). Een overzicht van verwante soorten vind je bij rasbora's vergeleken.

Herkomst en biotoop

De espei komt voor in twee hoofdgebieden in het zuidwesten en zuidoosten van Thailand, en loopt door tot in zuidwest-Cambodja, onder meer in het stroomgebied van de Prek Tuk Sap bij Sihanoukville. Recent is ook een populatie op het eiland Phu Quoc (Vietnam) gevonden. Meldingen uit Laos berusten waarschijnlijk op verwarring met andere soorten (Seriously Fish, z.d.).

De vis leeft in langzaam stromende stukken van bosbeken en zijrivieren met dichte onderwatervegetatie. Het water is daar vaak lichtbruin tot geel door looistoffen uit bladeren en takken, meestal zacht en zwak zuur tot neutraal, en schemerig door het bladerdak. FishBase noemt ook vijvers, poelen en moerassen met veel ondergedoken planten. Een afwijkende populatie bij Krabi leeft in kalksteenpoelen met een pH van 7,0–7,4. Vissen uit Krabi kleuren intenser rood dan die uit Chanthaburi.

Waterwaarden voor rasbora espei

De espei houdt van 23–28 °C, een pH van 5,5–7,5 en een hardheid van 1–10 °dGH (Seriously Fish, z.d.). FishBase geeft een smaller pH-bereik van 6,0–6,5. Kies voor dagelijks onderhoud een stabiele waarde in het midden van het temperatuurbereik; de espei zit pas vanaf 23 °C goed.

Is je kraanwater hard, lees dan eerst over KH, GH en pH en meet je water met een betrouwbare watertest. Controleer de temperatuur dagelijks met een aquariumthermometer en kies het vermogen van je verwarming met de uitleg bij aquariumverwarming.

Hoe groot moet het aquarium zijn?

Een groep espei heeft minstens een bodem van 60 × 30 cm nodig, ongeveer 54 liter (Seriously Fish, z.d.). Het kleine lijf betekent geen kleine bak: de school zwemt in de lengte en heeft open water nodig tussen de planten. Reken de netto-inhoud uit met de aquariuminhoudhulp en kijk bij bezetting hoeveel vissen er werkelijk bij passen.

Inrichting die werkt:

• dichte plantgroepen langs achter- en zijkanten, met brede bladeren zoals cryptocoryne;
• drijfplanten en hout voor gedempt licht en lichte looistoffen;
• matige stroming.

Groep en gedrag

De espei is zeer vreedzaam en hoort in een groep van minstens 8–10 dieren; in een grotere groep is hij minder schuw en laat hij natuurlijker gedrag zien (Seriously Fish, z.d.). Mannen dingen onderling naar de gunst van de vrouwtjes en tonen dan hun beste kleuren. Die vertoningen zijn onschuldig, maar vragen wel genoeg vrouwtjes en zichtlijnen.

Gezelschap: wat past bij espei?

Seriously Fish noemt andere kleine karperachtigen, tetra's, levendbarenden, dwergcichliden, meervallen en kleine modderkruipers als geschikt gezelschap. Let daarbij steeds op de kleine volwassen maat van de espei. Meer over combineren lees je bij gezelschap en agressie.

Voer

In de natuur eet de espei waarschijnlijk kleine insecten, wormen, kreeftachtigen en zoöplankton. In het aquarium is hij makkelijk te voeren; voor de beste kleur en conditie geeft Seriously Fish levend of diepgevroren rode muggenlarven, watervlo en artemia, aangevuld met goed droogvoer. Houd de korrel klein, passend bij de bek. Hoe je de portie inschat, lees je bij aquariumvissen voeren.

Man of vrouw herkennen

Vrouwtjes hebben een rondere buik en zijn vaak iets groter; mannen zijn slanker en feller gekleurd. Het duidelijkste kenmerk is de vlek: bij mannen heeft die scherpere contouren, bij vrouwtjes is ze afgerond (Seriously Fish, z.d.). Bekijk een groep naast elkaar, dan zie je het verschil het best.

Kweek: hoe plant rasbora espei zich voort?

De espei zet zijn eitjes af aan de onderkant van brede bladeren en geeft geen broedzorg; de ouders eten de eitjes op. In een dichtbeplante, volgroeide bak komen soms vanzelf enkele jongen groot. Voor meer jongen gebruik je een aparte kweekbak (Seriously Fish, z.d.). FishBase vermeldt dat de soort in ondiep water van 15–20 cm paait.

Stappenplan:

1. Conditioneer de vissen een tijd met levend en diepgevroren voer.
2. Richt een kweekbak in met zeer weinig licht, een bodem van gaas of kunstgras en breedbladige planten.
3. Gebruik zacht water: pH 5,0–6,0 en 1–5 °dGH, met een temperatuur aan de bovenkant van het bereik.
4. Ververs 40–50 % met koel water en zet 's avonds één of twee paartjes in.
5. Verwacht het paaien in de ochtend; haal ouders of eitjes daarna direct weg.
6. De eitjes komen na 24–48 uur uit en de jongen zwemmen na ongeveer een week vrij.
7. Voer eerst pantoffeldiertjes, daarna artemia of microwormen.

Volgens kwekers paaien vissen van meer dan een jaar oud het makkelijkst; jongere vissen leggen minder eitjes.

Levensduur

Voor de levensduur van de espei bestaat geen gepubliceerd getal. Een stabiele temperatuur, gevarieerd voer en een volle groep zijn de factoren waarmee je hem gezond oud laat worden.

Juridische status

Trigonostigma espei staat niet op de Unielijst van invasieve uitheemse soorten (gecontroleerd 27 oktober 2026). De meest recente bijwerking van die lijst is volgens de Europese Commissie op 7 augustus 2025 in werking getreden. Laat aquariumvissen nooit los in de natuur.

Veelgemaakte fouten

Veelgestelde vragen over rasbora espei

Hoe groot wordt rasbora espei?

Rasbora espei wordt volgens Seriously Fish ongeveer 3 cm standaardlengte, gemeten tot de staartvinbasis; FishBase noemt 2,5 cm SL. In aquaria kan de vis iets groter worden dan in het wild. Met staartvin erbij is hij dus net iets langer dan 3 cm, maar het blijft een van de kleinere schoolvissen.

Hoeveel rasbora espei moet je samen houden?

Houd minstens 8–10 espei bij elkaar, liefst meer. In een grotere groep zijn de vissen minder schuw en laten ze natuurlijker gedrag zien, en mannen tonen dan hun beste kleuren tegenover de vrouwtjes. Losse exemplaren of een groepje van vier blijven bleek en verstoppen zich vaak tussen de planten.

Hoe groot moet een aquarium voor espei zijn?

Een groep espei vraagt minstens een bodem van 60 × 30 cm, ongeveer 54 liter. Ondanks het kleine lijf heeft de school open zwemruimte in de lengte nodig. Combineer je de groep met andere vissen, dan reken je meer ruimte. Een hoge, korte bak maakt een te kleine bodem niet goed.

Welke temperatuur wil rasbora espei?

Espei wil 23–28 °C, volgens Seriously Fish en FishBase. Onder 23 °C zit hij te koud, dus combineer hem niet met soorten die het koeler willen. Kies een stabiele waarde in het midden van het bereik en controleer die dagelijks. Voor een kweekpoging gaat de temperatuur naar de bovenkant van het bereik.

Wat is het verschil tussen espei en kegelvlekbarbeel?

De espei is koper- tot roodachtig met een dunne, lamskoteletvormige vlek. De kegelvlekbarbeel heeft een roze basiskleur, een hoger lijf en een bredere, driehoekige en donkerdere vlek. Seriously Fish meldt dat beide soorten bij nauwkeurige inspectie goed te onderscheiden zijn. Houd ze als aparte scholen, niet door elkaar.

Kun je rasbora espei kweken?

Ja, espei is te kweken in een aparte, schemerige bak met zacht water van pH 5,0–6,0 en 1–5 °dGH. Het paar zet de eitjes onder brede bladeren af en eet ze daarna op. De eitjes komen na 24–48 uur uit; de jongen zwemmen na ongeveer een week vrij en eten eerst pantoffeldiertjes.

Wat eet rasbora espei?

Espei eet in de natuur waarschijnlijk kleine insecten, wormen, kreeftachtigen en zoöplankton. Geef in het aquarium goed droogvoer in kleine korrel, aangevuld met levend of diepgevroren rode muggenlarven, watervlo en artemia. Dat gevarieerde menu geeft de beste kleur en conditie. Voer kleine porties die snel op zijn.

Is rasbora espei geschikt voor beginners?

Ja, voor een beginner met een ingelopen bak van 60 cm is espei een goede keuze. Hij is vreedzaam, makkelijk te voeren en verdraagt een pH van 5,5–7,5. Let wel op een volle groep van 8–10 dieren, een temperatuur vanaf 23 °C en rustige medebewoners die niet groter zijn dan nodig.