Aquarium 30 liter of 20 liter: planten, garnalen of betta

Een aquarium van 20 liter maak je het best tot plantenbak. Met 30 liter echt water houd je een groep van tien tot vijftien dwerggarnalen van één soort, of één bettamannetje als de bak minstens 40 cm lang is. Reken altijd met het water dat na bodem en inrichting overblijft: in ons rekenvoorbeeld houdt een bak van 30 liter tot de rand 26 liter over, een bak van 20 liter maar 16 liter.

Wat kun je in een aquarium van 20 of 30 liter houden?

In 20 liter houd je planten, in 30 liter water een groep dwerggarnalen of één bettamannetje; voor scholenvissen zijn beide maten te klein. Neontetra's vragen volgens LICG een bak van minstens 60 cm lang. Wie een school wil zien zwemmen, begint bij een aquarium van 60 liter.

Bron: LICG (z.d.); OATA (z.d.) voor het bettaminimum van 20 liter.

Een kleine bak hoeft geen vissen te hebben om boeiend te zijn: een goed beplante bak of een kolonie garnalen laat meer zien dan een paar vissen met te weinig ruimte. Voor een bredere keuze kijk je bij aquariumvissen voor beginners of vissen voor een klein aquarium.

Op een smal scherm kun je het schema horizontaal verschuiven. Bekijk schema op volledige grootte.

Hoeveel liter water zit er echt in een aquarium van 20 of 30 liter?

Na luchtmarge en inrichting houdt een bak van 30 liter tot de rand in ons rekenvoorbeeld 26 liter water over, en een bak van 20 liter 16 liter. De inhoud reken je uit met binnenlengte × binnenbreedte × hoogte in centimeters, gedeeld door 1.000 (RSPCA, z.d.). Bodem, hout, stenen en planten nemen daarna ruimte in (LICG, z.d.). Beide voorbeeldbakken hebben een grondvlak van 40 × 25 cm.

Bron: eigen berekening met de inhoudsformule van de RSPCA (z.d.); luchtmarge en verdringing zijn aannames voor het voorbeeld.

Een bodemlaag van 3 cm beslaat op dit grondvlak 3 liter: 15% van de lage bak en 10% van de hoge. Trek die niet helemaal af, want tussen de korrels zit ook water. Voor een plantenbak adviseert Tropica 1 cm voedingslaag onder minstens 4 cm grind; dat is hier al 5 liter bodemzone. Reken je eigen bak door met de inhoudcalculator en de bodemcalculator, en noteer bij het vullen hoeveel liter er werkelijk in gaat.

Op een smal scherm kun je het schema horizontaal verschuiven. Bekijk schema op volledige grootte.

Hoe richt je een plantenbak van 20 liter in?

Een plantenbak van 20 liter richt je in met eerst hout en steen, dan de bodem, dan de planten bij een laag waterpeil, en je start met zes uur licht per dag. Tropica beschrijft deze volgorde:

1. Zet de bak op een plek zonder direct zonlicht en plaats eerst hout en stenen.
2. Leg 1 cm voedingslaag waar planten komen en dek die af met minstens 4 cm grind.
3. Vul tot ongeveer 2 cm boven het grind en plant dan. Houd de planten vochtig met een plantenspuit, want uitdroging beschadigt de bladeren.
4. Bind Anubias op hout of steen en begraaf de wortelstok niet.
5. Vul langzaam bij, zonder dat de straal de bodem raakt. Het water kan een paar dagen troebel zijn.
6. Geef de eerste drie weken zes uur licht per dag en bouw daarna geleidelijk op tot hooguit acht uur; te veel licht geeft algen.

Begin met één stuk hout en een paar planten, en laat ruimte om te snoeien. Anubias en javamos groeien op hout en steen en passen goed in een kleine bak; meer soorten staan bij makkelijke aquariumplanten, en de achtergrond van het lichtschema bij aquariumverlichting.

Haal rottende bladeren direct weg: de afbraak verbruikt zuurstof en levert voedingsstoffen die algengroei bevorderen. Tropica raadt daarnaast aan elke week ongeveer 25% van het water te verversen.

Hoeveel garnalen kun je in 30 liter houden?

In 30 liter water houd je tien tot vijftien dwerggarnalen: LICG vraagt een groep van minstens tien soortgenoten en hooguit vijf dwerggarnalen per tien liter water. In een kleinere bak is het volgens LICG moeilijk de waterwaarden constant te houden.

Bron: LICG (z.d.), Zoetwatergarnaal; eigen berekening.

Een bak van 20 liter is dus geen garnalenbak, en een bak van 30 liter tot de rand blijft na inrichting onder de 30 liter water die LICG aanbeveelt. Kies voor garnalen liever een iets grotere bak. Zo richt je hem in volgens LICG:

• Eén soort. Veel soorten kruisen onderling, en de snelste kweker drukt de andere weg. De vuurgarnaal is de bekendste keuze.
• Bodem. Zand of fijn grind van 1–3 mm, zonder voedingsbodem: die bevat vaak metalen die giftig zijn voor garnalen.
• Filter en afdekking. Een sponsfilter is het veiligst. Dicht filterkieren af, dek de bak af en stop de openingen voor kabels en slangen dicht, want garnalen klimmen.
• Schuilplaatsen. Mos, hout, stenen en fijnbladige planten, met daarnaast vrije zwemruimte.
• Temperatuur. De meeste soorten doen het best bij 20–24 °C. Kamertemperatuur volstaat, tenzij het water 's nachts tot 18 °C of lager zakt; zet een verwarming dan op 19 °C. Boven 28 °C kan het dodelijk zijn.
• Water. pH 6–8 en voor de meeste soorten 8–12 °dH. Ververs wekelijks 30–50%.

Geef zinkend voer met dierlijke en plantaardige bestanddelen, en nooit te veel: voerresten verslechteren het water snel. Volwassen garnalen vervellen elke vier tot zes weken en zijn daarna drie dagen kwetsbaar tot het nieuwe pantser hard is. Laat een vrouwtje met eitjes met rust, want door stress kan ze het legsel afstoten. De verdere soortkeuze staat in de garnalengids.

Kan een betta in een aquarium van 20 of 30 liter?

Eén bettamannetje kan in een bak van 30 liter die minstens 40 cm lang is; een bak van 20 liter houdt na inrichting al snel minder water over dan de 20 liter die OATA noemt. De adviezen meten verschillende dingen: OATA een inhoud, LICG een baklengte, de RSPCA een algemene ondergrens voor vissen.

Bron: OATA (z.d.), LICG (z.d.) en RSPCA (z.d.).

Onze voorbeeldbak van 40 × 25 × 30 cm haalt met 26 liter water en 40 cm lengte de ondergrens van OATA en LICG. Geef je de betta meer ruimte, kies dan 45 cm of langer.

Een betta ademt met zijn labyrint lucht aan het oppervlak; kan hij daar niet bij, dan verdrinkt hij (LICG, z.d.). Dat bepaalt de inrichting:

• Warmte. Een verwarming is nodig. LICG noemt 24–30 °C, OATA 20–28 °C; tussen 24 en 28 °C zit je bij beide goed.
• Dekruit met luchtlaag. De dekruit houdt koude lucht boven het water weg; laat ruimte tussen water en glas om te ademen.
• Rustig water. Een filter is altijd nodig, maar het water mag niet hard stromen.
• Veilige inrichting. Planten en drijfplanten om te schuilen, geen decoratie met scherpe of ruwe randen.
• Alleen. Eén mannetje per bak en geen vrouwtjes erbij; mannetjes kunnen vechten tot een van beide dood is.

De betta wordt ongeveer 6 cm lang en gemiddeld zo'n drie jaar oud (LICG, z.d.). De kleine bakjes in de winkel zijn volgens OATA tijdelijke huisvesting en geen voorbeeld voor thuis. In een studie met dertien bettamannetjes zwommen de vissen meer in een ingerichte bak van 19,3 liter dan in kleinere bakken (Clark-Shen e.a., 2024); 20 en 30 liter zijn daarin niet vergeleken. Voer, gezelschap en gedrag staan in het profiel van de kempvis.

Hoe onderhoud je een klein aquarium?

Kijk dagelijks naar dieren, temperatuur en techniek, test het water minstens eens per week en ververs elke week een deel. Hoe minder water, hoe sneller temperatuur en waterkwaliteit schommelen (RSPCA, z.d.); daarom noemt LICG wekelijks verversen in kleinere aquaria vaak nodig, liever vaak een beetje dan zelden veel. OATA noemt voor een betta wekelijks 25%.

Helder water zegt niets over ammoniak en nitriet: in een goed lopende bak horen beide niet meetbaar te zijn (OATA, z.d.). Meet extra tijdens de opstart en bij afwijkend gedrag. Een nieuwe bak moet eerst indraaien; begin daarna met een paar dieren, zoals beschreven in de opstartgids. Gebruik emmer en schepnet alleen voor het aquarium en was na het onderhoud je handen (LICG, z.d.).

Veelgemaakte fouten bij een aquarium van 20 of 30 liter

• Rekenen met de modelnaam. In ons rekenvoorbeeld blijft 4 liter minder water over dan de inhoud tot de rand.
• Een hoge, smalle bak kiezen. Zuurstof komt via het wateroppervlak binnen, dus een brede bak is beter dan een hoge (RSPCA, z.d.).
• Een vissenkom als klein aquarium. Een kom van 40 cm doorsnede bevat volgens LICG minder dan 30 liter, met weinig zwemruimte en vaak geen plek voor een filter.
• Garnalen bij een betta. LICG noemt labyrintvissen ongeschikt als gezelschap voor garnalen, en veel vissen eten jonge garnalen.
• Alles in één keer bevolken. Begin met een paar dieren en laat het filter meegroeien.

Het grotere plaatje van soortkeuze en bakmaat staat bij aquariumvissen kiezen.

Veelgestelde vragen over een aquarium van 20 of 30 liter

Wat voor vissen kun je in een aquarium van 30 liter houden?

In een aquarium van 30 liter past één bettamannetje, mits de bak minstens 40 cm lang is en een verwarming, filter en dekruit heeft. Voor scholenvissen is 30 liter te klein: neontetra's vragen volgens LICG minstens 60 cm baklengte. Wil je meer dieren zien, kies dan een groep dwerggarnalen van één soort of een grotere bak.

Kan een betta in een aquarium van 20 liter?

Een bak van 20 liter tot de rand is te krap voor een betta, omdat er na bodem en inrichting al snel maar 16 liter water overblijft. OATA noemt minstens 20 liter voor één mannetje en LICG een baklengte van 40–60 cm. Een bak van 30 liter en minstens 40 cm lang haalt beide ondergrenzen.

Hoeveel garnalen passen in een aquarium van 30 liter?

In 30 liter echt water passen tien tot vijftien dwerggarnalen. LICG vraagt een groep van minstens tien soortgenoten en hooguit vijf dwerggarnalen per tien liter water. Houdt jouw bak na inrichting 26 liter over, dan ligt het maximum op dertien. Houd één soort, want soorten kruisen onderling.

Kun je een betta en garnalen samen houden?

Nee, een betta en garnalen horen niet samen in één bak. LICG noemt labyrintvissen, waartoe de betta behoort, ongeschikt als gezelschap voor garnalen, en veel vissen eten jonge garnalen. Kies in een bak van 20 of 30 liter dus één route: een betta alleen, of een groep dwerggarnalen zonder vissen.

Heeft een aquarium van 30 liter een verwarming nodig?

Voor een betta wel: OATA noemt een verwarming noodzakelijk, en LICG adviseert 24–30 °C. Voor de meeste dwerggarnalen volstaat kamertemperatuur, met 20–24 °C als beste bereik. Zakt het water 's nachts tot 18 °C of lager, zet dan een verwarming op 19 °C. Amanogarnalen hebben altijd minstens 24 °C nodig.

Hoeveel liter water zit er in een aquarium van 40 × 25 × 30 cm?

Een aquarium van 40 × 25 × 30 cm bevat tot de rand 30 liter: lengte × breedte × hoogte in centimeters, gedeeld door 1.000. Met 2 cm luchtmarge blijft 28 liter over, en na ongeveer 2 liter bodem en decoratie 26 liter. Meet je eigen bak binnenwerks en noteer bij het vullen hoeveel water er echt in gaat.

Wat is het kleinste aquarium voor vissen?

De RSPCA adviseert voor vissen algemeen een aquarium groter dan 45 × 30 × 30 cm, ongeveer 40 liter. Een vissenkom van minder dan 30 liter noemt LICG te klein voor vrijwel alle vissen. Alleen één bettamannetje kan kleiner: vanaf 20 liter volgens OATA, bij een baklengte van 40–60 cm volgens LICG.