Guppenbak: bakmaat, inrichting en bezetting kiezen

Welke bakmaat adviseren de bronnen?

Voor guppen geven verzorgingsbronnen verschillende minimumafmetingen of volumes. Houd lengte, bodemmaat en inhoud uit elkaar: een lengteadvies kun je niet zonder de andere afmetingen naar liters omrekenen. De opgaven hieronder zijn verzorgingsrichtlijnen; ze geven geen universeel veilig aantal vissen voor jouw aquarium.

LICG, FishBase en Seriously Fish zijn naslag- en verzorgingsbronnen. OATA is de Britse brancheorganisatie voor de aquariumhandel; het gezamenlijke blad over guppen en mollies koppelt 45 liter aan een kleine groep van de kleinere soorten. Tom&Co is een winkelblog en maakt onderscheid tussen houden met en zonder voortplanting. Dat onderscheid helpt bij het plannen, maar maakt de genoemde volumes nog niet tot bewezen grenzen.

Drie dingen vallen op.

Bij een rechthoekig volume van 60 × 30 × 30 cm kom je rekenkundig op 54 liter. Dat is een maatvoorbeeld, geen vertaling die voor iedere bak van 60 cm geldt. Glas, bodem, inrichting en vulhoogte beïnvloeden hoeveel water er werkelijk in past. Vergelijk daarom de volledige afmetingen en het bruikbare watervolume.

LICG en FishBase noemen allebei 60 cm. Daarmee staat niet vast dat hun onderbouwing onafhankelijk is, maar evenmin dat zij samen één bron vormen. FishBase verwijst bij het aquariumadvies naar een referentie; LICG geeft bij zijn lengteadvies geen afzonderlijke verwijzing. Overeenkomstige getallen zijn op zichzelf geen bewijs van een scherpe biologische grens.

Op de hier geraadpleegde FishBase-soortpagina staat het aquariumadvies in centimeters. Gebruik een elders aan FishBase toegeschreven minimum van 40 liter daarom niet als letterlijke bronopgave. Een getal in een afgeleide gegevenslijst vraagt om controle van de oorspronkelijke bron.

Seriously Fish noemt circa 41 liter bij een bodemmaat van 45 × 30 cm; OATA noemt minstens 45 liter voor een kleine groep kleinere soorten. LICG adviseert minstens 60 cm lengte. Die adviezen vallen niet samen. Gebruik voor een nieuwe guppenbak het LICG-lengteadvies als praktisch uitgangspunt en beoordeel ook breedte, inrichting en verwachte groepsgroei. Dat is een keuze voor een verzorgingsrichtlijn, geen bewijs dat iedere bak vanaf 60 cm geschikt is.

Wat er wél gemeten is, gaat niet over huiskamers

Görelşahin, Yanar en Kumlu vergeleken in 2018 gedurende honderd dagen verschillende dichtheden bij guppen in een gesloten recirculatiesysteem. Volgens de geraadpleegde samenvatting gebruikten zij tanks van 200 liter bij 26 °C, met een circulatiedebiet van anderhalf tankvolume per uur. Dat beschrijft de rondstroming van water; het is geen opgave van verswaterverversing.

De gemelde lengtes namen toe van 2,71 cm naar 4,56–4,99 cm. De auteurs noemen drie vissen per liter optimaal binnen hun proefomstandigheden. De samenvatting maakt niet duidelijk welk criterium dat optimum bepaalt of welke eindlengte bij welke dichtheid hoort.

Neem die dichtheid niet over als bezettingsadvies voor een huisaquarium. De uitkomst beschrijft deze kweekproef en stelt geen veilige huisvesting vast voor een blijvende groep met mogelijke aanwas. Uit de geraadpleegde samenvatting leiden we ook niet af dat voortplanting tijdens de proef uitgesloten was.

Manenti en collega's onderzochten in 2025 verschillende niveaus van inrichting en verrijking bij guppen. Die opzet vergelijkt geen bezettingsdichtheden. Meer over deze proef en de beperkingen ervan staat bij opjagen bij guppen.

De hier besproken dichtheids- en verrijkingsproeven leveren op zichzelf geen veilige bakmaat of een passend aantal guppen voor ieder huisaquarium op. Daarvoor verschillen de onderzoeksvragen en omstandigheden te veel van een blijvende groep thuis.

Waarom twaalf liter geen onderbouwde startkeuze is

GuppyClub noemt twaalf liter voor drie guppen. Bij dat aantal staat geen controleerbare onderbouwing; het ligt ook onder de maatadviezen die we hierboven vergelijken. Neem het daarom niet over als onderbouwde startkeuze.

Vergelijk een aquarium op de volledige afmetingen, de bruikbare ruimte en de volwassen groep die je wilt houden. Meer onderhoud maakt ontbrekende zwemruimte niet goed.

Dezelfde hobbypagina adviseert dagelijks ongeveer één liter te verversen. Dat onderhoudsritme bewijst niet dat de huisvesting passend is. Het bewijst ook niet dat na één gemiste dag altijd problemen ontstaan: daarvoor moet je de werkelijke omstandigheden en waterkwaliteit kennen.

Zitten er al guppen in een kleine bak, beoordeel dan hun huisvesting en organiseer zo nodig een passende andere bak. Controleer ondertussen de waterkwaliteit en het gedrag; een algemeen percentage vertelt niet of het huidige onderhoud voldoet.

Een bak van twaalf liter wordt evenmin vanzelf geschikt doordat je hem tijdelijk gebruikt. Beoordeel een afzonderlijke opvang- of behandelbak op de dieren, het doel, de verblijfsduur, inrichting en waterkwaliteit. Alleen het woord ‘tijdelijk’ is geen veiligheidswaarborg.

Bakmaat: zwemruimte, inrichting en waterkwaliteit

De maat van een guppenbak gaat zowel over ruimte als over waterkwaliteit. OATA noemt zwemruimte expliciet, naast beschutting en een rustige stroming. Beoordeel dus wat de inrichting en afmetingen de dieren werkelijk bieden. Een klein lichaam betekent niet dat ruimte onbelangrijk is.

De centimeterregel kan de beoordeling van ruimte, inrichting en gedrag niet vervangen. Kijk bovendien vooruit naar de aanwas: een berekening met alleen de vissen van vandaag zegt niet of de opgroeiende groep straks nog past.

Meer water verdunt dezelfde hoeveelheid opgeloste afvalstoffen sterker. Een grotere bak kan daarnaast meer ruimte bieden, maar alleen als afmetingen, inrichting en bezetting daarbij passen. Beoordeel niet alleen nitraat: ook zuurstofvoorziening, gedrag en de werking van het filter tellen mee. Zorg vóór de eerste vissen voor een werkende stikstofkringloop en voorkom dat de aanwas de beschikbare ruimte of het onderhoud voorbijgroeit. [praktische toepassing]

Bij een gemengde groep kunnen jongen bijkomen en later zelf gaan voortplanten. Hoe snel de groep groeit, hangt onder meer af van de vrouwtjes en van hoeveel jongen overleven; een vaste verdubbelingstijd is geen bruikbare voorspelling voor iedere bak. Maak vooraf een plan voor de aanwas. Ook zonder aanwezig mannetje kunnen eerder bevruchte vrouwtjes nog jongen krijgen door spermaopslag. Alleen vrouwtjes kopen sluit aanwas dus niet uit. (LICG, z.d.; Seriously Fish, z.d.)

Hoe beoordeel je de groep in jouw bak?

Een vast aantal guppen per liter geeft geen volledige beoordeling van de huisvesting. De verzorgingsbronnen geven wel groepsadviezen: OATA noemt ten minste drie dieren met twee vrouwtjes per mannetje; FishBase noemt een groep vanaf vijf. Dat zijn verschillende verzorgingsadviezen, geen metingen die bewijzen hoeveel volwassen guppen in jouw aquarium passen.

Werk vóór aankoop deze punten uit:

Neem deze gegevens mee wanneer je met een deskundige aquariumspecialist een aankoop of herplaatsing bespreekt. Een passend maatadvies is het begin; de resterende ruimte is geen tegoed dat je automatisch met extra vissen moet vullen. Meer vrouwtjes bijzetten om een verhouding te veranderen vraagt eerst een beoordeling van de huisvesting voor de grotere groep.

Heb je bijvoorbeeld 60 liter met vier mannetjes en acht vrouwtjes, dan beschrijft één op twee alleen de verhouding. Daarmee is niet vastgesteld dat twaalf vissen passen. Voeg op basis van die rekensom niets toe: beoordeel eerst afmetingen, inrichting, gedrag, waterkwaliteit en aanwas. Als de groep niet passend te huisvesten is, maak dan een concreet plan voor een geschikte grotere bak of herplaatsing. Bij klachten beoordeel je ook de gezondheid; zie guppenziekten.

Een correct gesekste groep van uitsluitend mannetjes brengt zelf geen jongen voort. Dat maakt de groep nog niet automatisch rustig of passend voor de bak. Beoordeel ook daar de ruimte en het gedrag; een extra mannetje is geen bewezen oplossing voor onderlinge onrust. De guppenverhouding bespreekt de sociale samenstelling.

Ook jonge guppen gebruiken ruimte, zuurstof en voer, al verandert hun belasting tijdens het opgroeien. Een vaste leeftijd of centimetergrens waarop ze ineens meetellen is geen biologische grens. Beoordeel de groeiende groep aan ruimte, gedrag en waterkwaliteit samen. Nitraat helpt bij het volgen van de netto stikstofbelasting, maar meet niet hoeveel zwemruimte of rust er overblijft. Zie bezetting beoordelen. [praktische toepassing]

Vergelijk bakken op hun afmetingen én hun inhoud. Twee bakken met evenveel liters bieden niet vanzelf dezelfde bruikbare ruimte. Dat een korte, brede bak evenveel water bevat als een langere bak, bewijst nog niet dat hij een genoemd lengteadvies vervangt. Beoordeel de vorm samen met de inrichting en de groep.

Zorg ook voor passende apparatuur. Een goed passend deksel helpt voorkomen dat vissen uit de bak springen. Kies een filter dat bij het aquarium en de belasting past, met een uitstroom die geen sterke stroming veroorzaakt. Seriously Fish raadt sterke stroming af; de pompcijfers in zijn apparatuurkader zijn een aanbeveling met affiliate-links, geen bewezen bezettingscapaciteit. Een zwaardere pomp vervangt geen zwemruimte.

LICG adviseert 23–25 °C en dagelijkse controle van de watertemperatuur. Of jouw aquarium verwarming nodig heeft, hangt af van de temperatuur die het werkelijk behoudt, ook als de kamer afkoelt. Eén winterweek meten beschrijft die week; het geeft geen garantie voor andere omstandigheden. Blijf de temperatuur controleren.

Controleer vóór aankoop welke geslachten je meeneemt. Het mannetje heeft een gonopodium, de tot paringsorgaan omgevormde aarsvin. Een correct gesekseerde groep met uitsluitend mannetjes krijgt onderling geen jongen. Bij vrouwtjes is ook de voorgeschiedenis van belang: eerdere bevruchting kan nog tot worpen leiden. Vraag daarom naar gescheiden opkweek als je alleen vrouwtjes wilt houden zonder aanwas.

pH en hardheid: controleer je eigen water

De bronnen geven ook verschillende adviesbereiken voor pH en algemene hardheid (GH).

Bij de pH- en hardheidsopgaven van FishBase is op de geraadpleegde overzichtspagina geen afzonderlijke bronverwijzing zichtbaar. Dat beperkt de controle van hun herkomst. Het feit dat andere soorten dezelfde waarden krijgen, bewijst niet dat het automatisch ingevulde klassewaarden zijn. Lees ze als naslagopgaven, niet als een eigen meting aan de guppy.

De drie houderijbronnen LICG, Seriously Fish en OATA overlappen, maar dat maakt niet ieder Nederlands kraanwater automatisch passend. Hun GH-ondergrenzen liggen op 8–9 °dH; controleer de waarden van je eigen adres én aquarium. GH en alkaliniteit hebben verschillende functies: voldoende KH vervangt geen beoordeling van GH. De waterwaarden voor guppen en het onderscheid tussen GH, KH en pH staan elders in deze gids uitgelegd. Hier betekenen dH en dGH dezelfde eenheid voor de opgegeven algemene hardheid. [bronvergelijking; Francis-Floyd et al., 2026]

Onderhoud afstemmen op de groeiende groep

Wat waterwissels doen, hoe je vast vuil afhevelt en waarom regelmatig testen nodig is, staat in het algemene onderhoudsartikel. Bij een groeiende guppengroep toets je het schema opnieuw aan de belasting; ook filtermateriaal onderhoud je voorzichtig.

LICG noemt als richtlijn ongeveer een derde waterverversing per twee weken; OATA beveelt een kwart minstens eenmaal per week aan. Dat zijn verschillende schema’s. OATA noemt daarnaast voor nitraat maximaal 20 mg/l boven de normale kraanwaterwaarde. Deze adviezen bepalen niet hoeveel vissen verantwoord in jouw aquarium passen.

Noteer daarom ook de nitraatwaarde van het water waarmee je ververst en controleer die opnieuw wanneer je de vergelijking gebruikt. Houd bij hoeveel en hoe vaak je ververst. Een vast percentage is een uitgangspunt om aan de omstandigheden te toetsen, geen garantie voor een groeiende groep. Beoordeel het onderhoud samen met de metingen en observaties hieronder.

Een vast onderhoudsschema is een startpunt. Vergelijk metingen op hetzelfde moment in het ritme en let daarnaast op gedrag, bezetting, planten en voerresten. Een stijgende nitraattrend kan aanleiding zijn om belasting en onderhoud samen te herzien; hij bewijst niet dat alleen het aantal vissen de oorzaak is. Frequentie én volume tellen mee: twee goed gemengde wissels van 25% verwijderen samen 43,75% van een aanvankelijk aanwezige opgeloste stof, tegenover 50% bij één wissel van 50%, zonder nieuwe aanvoer of opname tussendoor. Dat rekenverschil bewijst niets over stress. Kies passend ververswater en een onderbouwd schema; zie waterwissels en kraanwater. [eigen verdunningsberekening en praktische toepassing]

OATA adviseert filtermateriaal voorzichtig te spoelen in water dat bij de waterwissel uit het aquarium is gehaald. Zo hoef je bij deze onderhoudsstap niet te veronderstellen dat elk kraanwater onder alle omstandigheden geschikt is. De Nederlandse gebruikelijke drinkwaterpraktijk zonder chloor zoals beschreven door Drinkwaterplatform verandert niets aan het belang van zorgvuldig filteronderhoud. Maak niet al het filtermateriaal tegelijk grondig schoon en controleer daarna de werking en waterkwaliteit. [houderijrichtlijn en praktische toepassing]

De genoemde onderhoudspercentages zijn verzorgingsrichtlijnen, geen uit een bezettingsproef afgeleide veiligheidsgrenzen.

Plan ook de huisvesting van de jongen

Een te klein gekozen aquarium kan een latere verhuizing en extra apparatuur nodig maken. Vergelijk daarom vóór aankoop de volledige bakmaat, de inrichting en de ruimte voor de volwassen groep. Een laag aanschafbedrag zegt weinig over de kosten en het werk van de huisvesting op langere termijn.

Een grotere bak kan meer ruimte en water bieden, maar lost voortplanting niet vanzelf op. Plan de huisvesting van opgroeiende jongen en zoek tijdig een geschikte bestemming als je ze niet zelf kunt houden. Beoordeel de groep opnieuw wanneer de dieren groeien of de samenstelling verandert. Zo blijft bakmaat een onderdeel van goede verzorging, samen met gedrag, waterkwaliteit en onderhoud.