Guppenjongen verzorgen: schuilruimte, voer en veilige opkweek

Guppenjongen gevonden: wat doe je vandaag?

Guppenjongen van de soort Poecilia reticulata eten zelfstandig. Ze hebben geen ouder nodig die hen voert. Maak het voor de kleinste dieren wel mogelijk om te schuilen en te eten zonder te worden opgejaagd.

1. Kijk waar de jongen zitten. Kunnen ze tussen planten wegduiken en komen volwassen vissen daar ook gemakkelijk bij?
2. Controleer de filterinlaat. Gebruik waar nodig een passend fijn voorfilter en kijk of de doorstroming goed blijft. Zet het filter niet uit om aanzuigen te voorkomen.
3. Bied een kleine hoeveelheid fijn voer aan. Blijf kijken tot je ook de jongen ziet eten; voer dat alleen door de volwassen dieren wordt opgegeten bereikt zijn doel niet.
4. Controleer de opvang. Bij gericht opkweken hoort een geschikte, voorbereide bak. Een haastig gevuld bakje zonder werkende filtering is geen veilige oplossing.

Noteer wanneer je de jongen voor het eerst zag en hoeveel je er ongeveer telt. Dat helpt om veranderingen in groei, bezetting en uitval te volgen.

Kunnen volwassen guppen hun jongen opeten?

Ja. Ook de moeder kan jongen eten, en andere vissen in een gezelschapsaquarium kunnen een risico vormen. Een verdwenen jong is daarmee nog niet aantoonbaar opgegeten: kijk ook naar de filterinlaat, schuilplaatsen en eventuele uitval.

In aquariumproeven met guppen uit twee Trinidadse populaties hing kannibalisme af van de grootte en herkomst van de dieren en van aanwezige schuilstructuur (Nilsson et al., 2011). Dat ondersteunt geen vast overlevingspercentage voor jouw aquarium. Beschutting is zinvol, maar geef geen garantie dat ieder jong overleeft.

Wil je de jongen doelgericht behouden, beoordeel dan naast dekking ook hun medebewoners. Voeg geen roofvis toe om aantallen te regelen: ook die vis heeft passende huisvesting en verzorging nodig.

Waar maak je schuilplaatsen voor guppenjongen?

Het LICG adviseert waterplanten als verstopplaats. Seriously Fish noemt voor het grootbrengen van jongen een dicht beplante bak met alleen guppen en veel drijvende beplanting. Dat zijn verzorgingsadviezen; de inrichting moet ook in jouw aquarium bruikbaar blijven.

• Maak met fijnbladige planten of mos meerdere kleine, bereikbare schuilplekken. Kijk of de jongen die werkelijk gebruiken.
• Combineer beschutting hoger in de bak met groen op andere plekken. Maak niet alleen een onbereikbaar dichte prop in één hoek.
• Houd ruimte voor waterbeweging, zwemmen, voeren en onderhoud. Een volledig dichtgegroeid oppervlak is geen doel op zichzelf.
• Controleer ook kunstmateriaal op scherpe randen en openingen waarin een vis vast kan raken.

Verschuilen de jongen zich steeds op een plek waar geen voer aankomt, pas dan de voerplek of inrichting aan. Meer voer door de hele bak strooien lost die bereikbaarheid niet vanzelf op.

Een kraambakje of een aparte opkweekbak?

Kies de huisvesting op basis van wat je kunt verzorgen en hoeveel jongen je wilt grootbrengen. De onderstaande afweging is een praktische vertaling van de eisen aan schuilruimte, voeding en waterkwaliteit.

Een klein kraambakje vervangt geen blijvend verblijf. Ook als het in het hoofdaquarium hangt, moet je controleren of er voldoende vers aquariumwater doorheen stroomt. Kijk tijdens het voeren waar resten terechtkomen en verwijder ze.

Sluit een vrouwtje niet langdurig krap op terwijl je op een onzekere werpdatum wacht. Bereid de opvang vooraf voor en beperk onnodig vangen. Lees bij een zwangere vis ook de uitleg over dracht en werpen bij guppen.

Wat de jongen de eerste weken krijgen

Geef voer dat in hun bek past en werkelijk wordt opgenomen. Het LICG noemt verkruimeld droogvoer voor pasgeboren guppen en ontdooide Artemia als een optie voor jonge guppen. Kies droogvoer dat volgens het etiket geschikt is voor de dieren en hun levensfase. Algen en ander voedsel in de bak maken extra voeren niet automatisch overbodig.

Werk met kleine porties en kijk per voerbeurt wat er gebeurt. Een praktische beginindeling is een kleine ochtend- en namiddagportie. Stop met toevoegen zodra de dieren niet meer actief opnemen of voer blijft liggen. Haal resten weg en pas de volgende portie aan. Een vast aantal korrels of een vaste hoeveelheid poeder past niet bij iedere worp en ieder voer.

Norazmi-Lokman et al. (2020) beschreven voor hun pasgeboren guppen twee dagelijkse Artemiavoerbeurten en daarna een geleidelijke overgang op fijne korrel. De eigenlijke vergelijking van voerfrequenties begon pas met dertig dagen oude dieren. Twee voerbeurten zijn daarmee een beschreven werkwijze, geen bewezen optimum voor alle pasgeboren guppen. Je hoeft ook niet tot één vaste kalenderdag te wachten met passend fijn droogvoer.

Blijven enkele jongen achter, kijk dan of ze voer missen, het uitspugen of voortdurend worden verjaagd. Voer gericht op een bereikbare plek en controleer tegelijk waterkwaliteit en gezondheid. Meer voer is niet automatisch de juiste oplossing. Zie voor voerkeuze en porties ook guppen voeren.

Wanneer kunnen guppenjongen bij grotere vissen?

Er is geen algemeen veilige verhuisleeftijd of minimumlengte voor elk aquarium. De grootte en het gedrag van de medebewoners tellen mee, net als de beschikbare schuilruimte. Dat een jong even ongestoord in open water zwemt, bewijst niet dat het niet meer kan worden opgegeten.

Beoordeel vóór het overzetten:

• Zijn de jongen voor de aanwezige vissen nog een mogelijke prooi?
• Kunnen ze zelfstandig bij geschikt voer zonder voortdurend te worden verdrongen?
• Biedt de ontvangende bak passende waterwaarden, filtering, ruimte en beschutting?
• Kun je na de verhuizing het eetgedrag en eventuele achtervolgingen blijven volgen?

Twijfel je over predatie of voedseltoegang, wacht dan met mengen en zorg intussen dat de opkweekruimte geschikt blijft. Stem temperatuur en waterwaarden af en voorkom abrupte veranderingen; de temperatuurgids voor guppen helpt bij die voorbereiding.

Voorkom dat de opkweekgroep weer jongen krijgt

Volgens het LICG kunnen guppen zich na ongeveer twee tot drie maanden alweer voortplanten. Begin daarom tijdens de opgroei met herhaald kijken naar de geslachtskenmerken. Bij mannetjes ontwikkelt de aarsvin zich tot het gonopodium, het paringsorgaan. Kleur alleen is geen betrouwbare indeling van de hele groep.

De gids gup: mannetje of vrouwtje herkennen laat zien waarop je let. Een vaste weekdeadline garandeert niet dat je alle dieren op tijd goed herkent. Eerder gepaarde vrouwtjes kunnen bovendien opgeslagen sperma gebruiken. Maak vooraf een plan voor overtollige guppen.

Hoe herken je problemen bij guppenjongen?

Beoordeel een jong niet alleen op kleur of grootte. Kijk ook naar eten, ademhaling, houding, vinnen en zwemmen. Een achterblijver kan voer missen, maar aanhoudend slecht groeien verdient nader onderzoek. Een kromme rug of afwijkende beweging is evenmin voldoende om zelf één ziekte vast te stellen.

Bij meerdere jongen die plotseling niet eten, naar lucht happen of sterven: controleer direct waterkwaliteit, temperatuur en de werking van filter en beluchting. Slechte waterkwaliteit kan zulke klachten veroorzaken, maar verklaart niet ieder ziektebeeld. Noteer de uitslagen en vraag bij ernstige of aanhoudende klachten hulp aan een dierenarts met kennis van vissen. De gids guppenziekten herkennen helpt om waarnemingen te ordenen.

Een geschikte aparte opkweekbak inrichten

Zet een opkweekbak klaar met een werkend biologisch filter, passende temperatuur en een inlaat waar de jongen niet in verdwijnen. Een luchtgedreven sponsfilter is een mogelijke uitvoering. Overgezet filtermateriaal helpt niet als de nieuwe belasting de aanwezige capaciteit overschrijdt. Controleer dit met metingen, niet alleen met de leeftijd van de bak.

Houd een kort verzorgingslogboek bij: aantallen, voeropname, voerresten, filterwerking, temperatuur en wateruitslagen. Controleer ammonium/ammoniak en nitriet extra bij een nieuwe of zwaarder belaste bak. Groeiende dieren en achtergebleven voer vergroten de belasting. De uitleg over de stikstofkringloop beschrijft wat het filter moet verwerken.

Bij een ongunstige uitslag controleer je de test en eenheden, verwijder je resten en ververs je met geschikt water. Controleer ook beluchting en filterwerking en meet daarna opnieuw. Stem tijdelijk voeren af op de ernst van het probleem. Is herstel niet snel haalbaar, regel geschikte opvang of deskundige hulp; laat de opkweek niet afhankelijk worden van dagenlang niet voeren. Dit volgt de aanpak van waterkwaliteitsproblemen in het Merck Veterinary Manual.

Plan ook de volgende groeifase. Een bak die vandaag overzichtelijk lijkt, kan te krap worden als de dieren groter worden. Kies vooraf passende huisvesting voor guppen en regel tijdig waar de opgroeiende dieren kunnen blijven.

Veelgestelde vragen over guppenjongen

Kunnen guppenjongen bij hun moeder blijven?

Dat kan in een geschikte bak met voldoende schuilruimte en bereikbaar voer, maar ook de moeder kan jongen eten. Wil je gericht jongen behouden, regel dan passende aparte opkweek. Een klein kraambakje is hooguit een tijdelijke afscheiding.

Hoe vaak moet ik pasgeboren guppen voeren?

Werk met kleine porties fijn voer dat ze echt opnemen, bijvoorbeeld verdeeld over ochtend en namiddag. Twee dagelijkse voerbeurten zijn in een onderzoeksopzet beschreven, maar vormen geen vastgesteld optimum voor iedere worp. Pas porties aan op opname en verwijder resten.

Wanneer mogen jonge guppen naar het grote aquarium?

Gebruik geen vaste leeftijd als garantie. Beoordeel predatierisico, toegang tot voer, waterwaarden en de ruimte in de ontvangende bak. Blijf na het overzetten controleren of de jongen eten en niet worden opgejaagd.

Wat als er steeds nieuwe guppenjongen bijkomen?

Plan de toekomstige bezetting en regel tijdig geschikte huisvesting of herplaatsing. Gescheiden geslachten kunnen nieuwe paringen voorkomen, maar eerder gepaarde vrouwtjes kunnen nog jongen krijgen door spermaopslag. Begin daarom niet pas met plannen wanneer de bak overvol is.